حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلرَّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
«تقوا» به معنای ساده، حالتی است که یک راننده در هنگام رانندگی دارد.
یعنی مراقبت میکند که کاری برخلاف اصول رانندگی انجام ندهد و بهوسیله رعایت آن اصول، خودش و ماشینش و همراهانش را حفظ میکند.
کلمهٔ «تقوا» به معنی خودنگهداری است. از لحاظ لغت از مادهٔ «وَقِیَ، یَقِی» است.
«وَقِیَ» یعنی خودش را نگهداشته است.
«تقوا» یعنی خود را نگهداشتن و حفظ کردن.
همانطوری که در حالت رانندگی، راننده نباید کاری کند که موجب حادثه شود و یا ماشینش خراب شود؛ همینطور ما هم در جادهای هستیم به نام «صراط مستقیم» که خدای تعالی این صراط مستقیم که همان قرآن و عترت طاهره علیهمالسّلام هستند، هدایت امیرالمؤمنین علیهالصّلوةوالسّلام است، این جاده را از دنیا تا داخل بهشت کشیده است.
بدنمان مثال ماشین را دارد، روحمان راننده است. روحمان باید تمام اصولی که دین به ما دستور داده را اجرا کند.
احکام و دستورات ائمه اطهار علیهمالسّلام مثل قوانین راهنمایی و رانندگیاست.
چشممان را باید مراقب باشیم،
گوشمان را باید مراقب باشیم.
عین اینکه یک راننده همهٔ وجود خودش و ماشین را از کلیه چیزهایی که در رانندگی خطرساز است و موجب تصادفات میشود، نگهداری میکند.
برای ما هم رعایت نکردنِ قوانین الهی در چشم و گوش و دست و پا و زبان و همهٔ اعضاء و جوارح، اسمش «گناه» است.
اگر انسان خودش را از گناه حفظ کند یعنی تقوا دارد.
حداقل معنای تقوا این است که انسان خودش را از گناهان کوچک و بزرگ حفظ کند. گناهان بزرگ مثل تصادفات شدید است، گناهان کوچک هم مثل تصادفات کوچک که منجر به محرومیت است.
در هر صورت یک راننده اگر راننده عاقلی باشد، هیچ وقت کاری نمیکند که دچار حادثه شود تا ماشینش کمترین آسیب را ببیند.
به همین جهت شخص عاقل کسی است که خودش را از بیتقوایی، از مراعات نکردن حقوق الهی حفظ کند که در واقع این حقوق، حقوقی است برای خود ما، برای سالم ماندن روح خود ما.
اگر اینطور باشیم، در صراط مستقیم پیش میرویم. یعنی هر ثانیه، هر دقیقه، هر ساعت، هر روز، هر هفته و هر ماه و هر سال که بر ما میگذرد عیناً مانند حرکت ماشین در جاده است که هر ثانیهاش چند متر جلو میرود و هر دقیقهاش کیلومتری جلو میرود و هر ساعتش، چندین کیلومتر پیش میرود.
ما هم هر لحظهای که از عمرمان میگذرد، در این جادهی صراط مستقیم، خدای تعالی ما را هدایت کرده که حرکت کنیم.
آنهایی که زیر بار ولایت امیرالمؤمنین صلواتاللهعلیه نرفتند، اصلاً در جاده نیستند. در بیابانها سرگردان هستند و اعمالشان هم بیفایده است یعنی اعمالشان در سرگردانی فایدهای ندارد.
هر چه هم نماز بخوانند، روزه بگیرند؛ چون در جاده نیستند، همینطور لحظه به لحظه هم از حقیقت دورتر میشوند. مگر اینکه به جاده برگردند، به صراط مستقیم برگردند.
خودِ سنّیها هم درباره «صراط مستقیمی» که در آیات قرآن مخصوصاً سوره مبارکه «حمد» هست، روایت نقل کردند که منظور، ولایت آقا امیرالمؤمنین و آل محمّد علیهمالسّلام است.
بنابراین در لحظه به لحظهی زندگی سعی کنید که در صراط مستقیم باشید یعنی از چشمتان خطا صادر نشود، از گوشتان خطا صادر نشود و همچنین از زبانتان.
مخصوصاً از همین چند تا عضو خطا صادر نشود: چشم و گوش و زبان.
البته قلب هم خیلی مهم است. از اینها خطا نباید صادر شود.
مثالِ قلب، مثال خودِ راننده است چون روح است.
مثال چشم و گوش و زبان، مثل بدنه ماشین است.
مهمتر از بدنه ماشین، خودِ راننده است.
خودِ راننده اگر خطا داشته باشد، مثلاً مست باشد، کلاً ماشین را به خطر میاندازد.
قلب نباید لغزش پیدا کند لغزش قلب چیزی است که کلاً مثل راننده مست یا دیوانه است که باعث میشود حادثه به سقوط و مرگ بیانجامد.
لذا افرادی که امام زمانشان را نمیشناسند، پیغمبر اکرم صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم میفرمایند: اینها قلبشان مرده است.
“مَن مَاتَ وَ لَمْ یَعْرِفْ إمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّه”
اصلاً راننده حالت مرگ پیدا کرده و فکرش لغزش پیدا میکند یعنی تمایل پیدا میکند به خواستههای نفسانی که به گناه منجر میشود و از اطاعت خدا او را خارج میکند که به آن «فسق» میگویند، «فاسق» میگویند.
باعث میشود انسان جلوی خدا و پیغمبر و ائمهٔ اطهار علیهمالسّلام بایستد.
مثل قوم حضرت موسی که خدای تعالی در سوره مبارکه «صف» میفرماید:
«وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي؛ (آیه/۵)
: ای قوم من! چرا مرا اذیت میکنید؟».
«وَقَد تَّعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ؛
: شما که میدانید من پیغمبر خدا بهسوی شما هستم. یقین پیدا کردید».
با معجزهٔ قرآن ماها هم یقین پیدا کردیم قرآن حق است، پیغمبر اکرم صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم حقاند، ائمهٔ اطهار علیهمالسّلام که قرآن و پیغمبر معرفی کردند حقاند.
فرمود: شما که میدانید من پیغمبر خدا هستم، چرا مرا اذیت میکنید؟
اذیتشان این بود که اطاعت نمیکردند، حرف گوش نمیدادند.
در ادامه در اوایل سوره مبارکه «صف» میفرماید:
«فَلَمَّا زَاغُوا؛
: وقتی که قلبشان لغزش پیدا کرد».
مثل همین راننده که مست شد.
«أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ؛
: خدا هم دلهایشان را لغزاند».
یعنی به راننده میگویند: شراب نخور!
گوش نمیدهد، شراب میخورد. وقتی مست شد، دچار حادثه میشود.
«وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِين؛ (صف/۵)
: و خدا قومی که فسق میکنند هدایت نمیکند».
خدا کسانی که حرف گوش نمیدهند و از جاده بیرون میزنند را دیگر هدایت نمیکند.
یعنی هدایت کرد ولی گوش ندادند دیگر! نمیشود که خدا بیاید به زور برگرداند. اگر به زور هم برگرداند، وقتی به اختیار خودشان بگذارد، دوباره از جاده بیرون میزنند.
این معنای تقواست که اصلِ «تقوا» اطاعت کامل از خدا و رسول و ائمه اطهار علیهمالسّلام است که خودمان را از مخالفت با خدا و رسول صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم حفظ کنیم.
مهمترین دستور رسول خدا صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم ولایت امیرالمؤمنین علیهالسّلام است.
“که ای مردم! در جاده باشید. پشتِ سر علی علیهالسّلام باشید”.
این اصلِ تقواست. یعنی محوریت تقوا ولایت امیرالمؤمنین علیهالسّلام است.
انسان اگر بر این محور قرار داشته باشد، در جاده است. بعضی از رانندهها در جاده هستند ولی تخلف میکنند.
فرض کنید سبقتِ بیجا میگیرند و بعضی قوانین را رعایت نمیکنند؛ منجر به تصادفاتِ مختصر میشود. خودشان، ماشینشان آسیبهایی میبیند.
انسان با وجودی که ولایت امیرالمؤمنین علیهالسّلام را دارد ولی یک گناهانی میکند و جریمه هم میشود و جریمهاش را هم باید پرداخت کند.
خدای تعالی برای مؤمنینی که ولایت دارند ولی گناهی از آنها سَر میزند؛ جریمه مینویسد.
حالا یا همین دنیا در قالب بلاها و سختیها تسویهحساب میشوند یا اگر جریمههایشان سنگینتر باشد و در دنیا پاک نشوند؛ هنگام مرگ با سختیِ مرگ پاک میشوند.
اگر باز هم سنگینتر بود، یا در عالم برزخ یا در قیامت پاکسازی میشوند.
گاهی پاکسازیها ممکن است خیلی زمانِ زیادی ببرد شاید چندهزار سال طول بکشد. بعد از آن به بهشت میروند چون ولایت امیرالمؤمنین علیهالسّلام را دارند.
خداوند انشاءالله ما را باتقوا قرار بدهد.
وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَتَ اللهِ وَ بَرَکاتُه
