حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
أَعُوذُ بِٱللهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلْرِّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
📚حدیث نهم از کتاب مکیال المکارم را میخوانیم. در باب اوّل کتاب که وجوب معرفت امام زمان (علیه الصّلاة و السّلام) است.
َ
امام (علیه الصّلاة و السّلام) در بیان پایههای اسلام، آن پایههایی که اگر نباشد دین انسان فرو میریزد، یعنی اسلام دیگر نمیماند، مثل پایههای زیر یک سقف که اگر برداریم سقف فرو میریزد.
🖌 امام (علیه الصّلاة و السّلام) فرمودند: شهادت به وحدانیّت خداوند و ایمان به اینکه پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) رسول خداست و اقرار کردن به آنچه که پیامبر آورده از جانب خداست و بعد هم ولایت آقا امیر المؤمنین و ائمه اطهار (علیهم الصّلاة و السّلام) که «ولایت آل محمد» است.
☘️ «توحید»،
☘️« نبوت»،
☘️« ولایت آل محمد علیهم السّلام »،
یعنی اصلش این سه تا است.
🖌بر اساس توحید، انسان شهادت میدهد فقط خدا، خدای عالم است و او حقّ حاکمیت دارد و خُب طبعاً بعدش باید خدا که ما را خلق کرده ببینیم چهکار دارد، پیامبر میفرستد و به وسیلهٔ پیامبر با ما صحبت میکند و بعد هم ادامه دهندهٔ کار پیامبر، امام (علیه الصّلاة و السّلام) است.
پیامبر هم که کار شخصی به ما به اصطلاح ندارد، کاری که دارد تربیت و پرورش ماست، که آنچه که از جانب خدا آورده ما اقرار داشته باشیم و به آن عمل کنیم و آن ولایت و سرپرستی که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) دارند، همان به امام (علیه الصّلاة و السّلام) منتقل میشود و ادامه پیدا میکند.
☘️بعد راوی سؤال میکند که اضافه بر این چیزی هم هست که بخواهیم بدانیم و آشنا بشویم؟
🖌حضرت میفرمایند که: بله، خدای عزّوجلّ میفرماید که :
✨ «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْکُمْ»
خدای تعالی بعد از «ولایت»، «اطاعت» میخواهد، اطاعت از صاحبان امر که ائمه هستند خدای تعالی عمل میخواهد، عمل به ایمانی که آوردهایم، عمل به آنچه از ما خواسته است.
📚 سپس امام علیه السلام فرمودند:
🖌رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) فرمودند:
✨«مَنْ ماتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ إمامَ زَمانِهِ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّة؛
: کسی که زندگی را با جاهل بودنِ به حقّ امام زمانش سپری کند و از دنیا برود، این به مرگ جاهلیّت از دنیا رفته است.»
انسانی که امام زمانش را نشناسد، خداوند متعال او را بحساب نمی آورد چون زندگی انسانی ندارد؛ زیرا زندگی انسانی زمانی شکل میگیرد که آفریدگار انسان، خدای عالمیان به او خط مشی زندگی بدهد و این خط مشی را خداوند بوسیله نمایندهاش، حجتش، به او میدهد تا همه انسانها بر اساس یک قانون زندگی کنند و هر انسانی با تخیلات خود و وسوسههای شیطان، مدعی ارتباط با آفریدگار جهان نشود و لذا حضور یک انسان کامل و معصوم از خطا، در هرزمانی تا قیامت، در زمین یک ضرورت عقلی است که بدون آن خلقت انسان، بلکه سایر موجودات زیر سؤال میرود.
علت اینکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) زندگی انسانی را که امام زمانش را نمیشناسد، زندگی نمیدانند و آن را مرگ، آن هم مرگ در کفر و نفاق و گمراهی میدانند، همین است که ارتباط با امامی که خداوند تعیین فرموده، ارتباط با علم و پاکی و نگهدارنده انسان از جهالت و خطا است؛ چرا که بدیهی است زندگی بر اساس جهل، مساوی با ناپاکی و آلودگی به انواع فسادها است درحالیکه نظام خلقت، یک نظام صددرصد پیچیده و علمی است که هیچ جهالت و فسادی حتی در یک برگ درخت آن، یا یک موجود کوچک آن مانند مورچه یا بزرگ آن مانند فیل و میلیاردها موجود دیگرش مشاهده نمیشود.
بدیهی است عدم وجود و حضور یک امام معصوم در رأس کل جامعه بشری، یعنی بهم ریخته شدن نظام علمی عالم خلقت و خداوند بزرگ و حکیم از این نقص و هر نقص دیگر مبرا و منزه است.
🍃دست از دست امام زمان (علیه السلام) درآوردن به “اطاعتنکردن” از او خواهد بود.
تمام حرف در همین تمام میشود که در احادیث سابقه هم بود.
در حدیث هشتم بود که تمامِ چیز خلاصه میشود در “اطاعتِ امام (علیه السّلام) بعد از معرفتِ ایشان”.
🖌 در ادامه، حضرت میفرمایند: آنوقت آنهایی که امام (علیه الصّلوة والسّلام) را نمیشناختند، دیگران را بعد از پیامبر (صلی الله علیه و آله) امام قرار دادند ولی اهل معرفت امامشان را شناختند که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بود، بعد امیرالمؤمنین (علیه السّلام) بود، بعد امام حسن (علیه السّلام) بود، بعد امام حسین (علیه السّلام) بود.
✨«وَ كَانَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّی اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم وَ كَانَ عَلِيّاً عَلَيْهِ السّلام وَ قَالَ الْآخَرُونَ كـَانَ مـُعـَاوِيـَةَ ثـُمَّ كـَانَ الْحـَسَنَ عَلَيْهِ السّلام ثُمَّ كَانَ الْحُسَيْنَ عَلَيْهِ السّلام وَ قَالَ الْآخَرُونَ يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ وَ حـُسـَيـْنَ بـْنَ عـَلِيٍّ وَ لَا سـِوَاءَ وَ لَا سـِوَاءَ»
یعنی؛ (طبق مثالی که در جلسهٔ گذشته عرض کردیم) ما در این دنیا ناچار هستیم که یک اتوبوسی را سوار شویم، این جادّهی زندگی را با این اتوبوس یا با این قطار طی بکنیم، حالا یا در این جادّه یا در آن جادّه.
✨«إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا» (سوره الإنسان/٣)
🍀یا در جادّهی شکر باید حرکت کنیم یا در جادّهی کفر باید حرکت کنیم و سوّمی نمیتواند داشته باشد.
یعنی؛ یا انسان شَکور و قدردانِ خلقتی میشود که خدا او را آفریده و دست او را گرفته و هدایت کرده، پیامبر و امام قرار داده است و قانونِ زندگی که “دین و احکام و معارف آن” هست را قرار داده است، در برابر همهی این نعمتها از خالقش قدردانی و شکر میکند؛ “إِمَّا شَاكِرًا”.
و یا اینکه چشمهایش را میبندد و میگوید: من نمیخواهم اهلِ اطاعت باشم و میخواهم هر کار دلم بخواهد بکنم، این میشود؛ کَفور.
حالا دیگر کفور هزارانجور میتواند شکل بگیرد.
📚اینکه صراط مستقیم یک راه بیشتر نیست و آن راه «شکر» یا همان «ولایت آل محمد علیهم السلام» است،
و راه «کفر» هزاران راه میتواند باشد، مثالی ساده اما علمی، در واقعیات محسوس زندگی ما دارد و آن مثال شمارههای تلفن است.
شما یک شماره تلفن را برای یک مقصدی در نظر بگیرید که یک شماره مخصوصی است. اما شمارههای اشتباه، هزاران شماره میتواند باشد. یعنی از آن شماره منزل مورد نظرتان، مثلاً اسمش را بگذارید منزل بهشت، منزل سعادت، صراطمستقیم، یک شماره مخصوص بنام «صراطمستقیم» دارد که در سوره مبارکه حمد بر آن تأکید شده و سنی و شیعه آن را به صراط محمد و آل محمد (علیهم السلام) تفسیر کردهاند.
🍃حال اگر از خاندان عصمت و طهارت (علیهم السلام) کسی عبور کند و نخواهد زیر بار اطاعت از ایشان برود، هر کسی میتواند راهی برای خود اختراع کند و مدعی شود این راه ما را به بهشت میرساند در حالیکه
خداوند متعال فقط محمد و آل محمد(صلوات الله علیهم اجمعین) را تنها راه و شماره بهشت معرفی فرموده؛ مثل اینکه مرکز اطلاعات تلفن شهر برای منزل مورد سؤال شما، فقط یک شماره را اعلام کرده است که اگر یک شماره الی هزاران شماره بالا یا پایین را شماره گیری کنید، میگویند اشتباه گرفتهاید.
🌱 “شکر” یک شماره است، یک صراطمستقیم، یک خط مستقیم به طرف خدا است، ولی انسان میتواند کفر را هم هزاران جور اختراع کند.
جن و انس میتوانند بنشینند و راههای غیر صراطمستقیم را اختراع کنند. هر آدمی میتواند یک راهی اختراع کند و بهخاطر خودخواهی خودش بگوید: همه باید حرف من را گوش دهند.
🖌همهٔ صحبت من، سَرِ همین است، در بحث توحید هم، صحبت همین است که خداوند متعال میفرماید: «خدایان متعددی را که ذهنتان بخاطر اطاعت نکردن از خدای آسمانها و زمین اختراع کرده و حقیقتی ندارند، کنار بگذارید، چون خدا که نمیشود دو یا چندتا باشد، خدا تک (احد) است و اصلا عقلا محال است دو باشد. یک خدا داشته باشید و آن خدای حقیقی است».
☘️در مثالی که قبلا عرض کردیم (مثال ماشین و قطار) حضرت در این روایت میفرمایند:
“یک عده رفتند آن طرف و در
مقابل امیرالمؤمنین (علیهالسلام) معاویه را مطرح کردند” .
در مقابل امام حسن و امام حسین (علیهماالسلام) گفتند: یزید
خب اینها که با هم مساوی نیستند.
«أَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًا لَا يَسْتَوُونَ» (سجده/١٨)
🍀مؤمن یعنی: علیابنابیطالب (علیهالسّلام) و فاسق یعنی: معاویه و یزید.
☘️حداقل عقلی که انسان داشته باشد وقتی که میخواهد بیاید سوار آن قطار و یا ماشین شود. کدام ماشین را سوار میشود؟
ماشینی که به مقصد (بهشت و سعادت) میرود را سوار میشود؟ یا ماشینی که به مقصدی جز همین دنیا نمیرود و نهایتش بی نتيجه بودن زندگی دنیا با آمدن مرگ و هلاکت ابدی؟!
انسان کدام را سوار میشود؟
🖌ممکن است کسی ظاهربین باشد و مثل بچه خردسال بگوید: من میخواهم اتوبوس آن طرفی(که به مقصد درست نمیرود) را سوار شوم و اتوبوسی که به مقصد میرود را نمیخواهم سوار شوم؛ چون اتوبوس یا قطار آن طرفی، خوشگلتر است، شیکتر است.
این طرف، خشک هستند، اما آن طرف، هرچه دلت میخواهد از پول و شهوت فراهم است.
🍃خیلی از جوانهای ما الآن مشکل این جوری دارند!
یعنی به اروپا و آمریکا نگاه میکنند، به دنیا نگاه میکنند، به اینهایی که ظاهر دنیاییشان ظاهرهای شیک و مرتب و اُتو کشیده است، به ثروتها، به اهل شهوات نگاه می کنند و چون از لحاظ روحی عمیق نیستند، اینها جذبشان میکند. چون نفس جذب راحتی ها و شهوات میشود.
☘️ حالا هر چه خدا و پیغمبر و ائمه (عليهم السلام) میگویند: «آقا جان، این قطار خودمان که در مسیر صراط مستقیم میرود، چه کوپههایش قشنگ باشد، چه کوپه درجه سه باشد، یا این که اصلا صندلی هم نداشته باشد و مجبور باشیم روی زمین بنشینیم(زندگی با محمد و آل محمد علیهم السلام اما در فقر) این قطار را باید سوار شوی این تو را به مقصد میرساند.
📚 هیچ چیز هم نداشته باشی و فقیر باشی در راه ولایت امیرالمؤمنین «علیه السلام»، این تو را به مقصد می رساند، ولی آن طرف که کوپه های زیبایی دارد و دنیا را به تو می دهند، اما بیابان دنیا که تمام شد، خدا امکانات را تا در دنیا است می دهد؛
✨«کُلاًّ نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ»؛
:ما هردو گروه (حق و باطل) را در دنیا امکانات می دهیم؛
خداوند از همه پذیرایی می کند، هم از کافر و هم از مومن، برای چه؟
💫برای این که دنیا محل جداسازی بهشتیان از جهنمیان است.
آن ها که ظاهربین هستند وحقیقت بین نیستند جدا شوند از کسانی که اهل پذیرش حقیقت هستند؛ چون در بهشت کسانی می توانند زندگی دائمی داشته باشند که
حقیقت پذیر باشند،
تکبر نکنند و زیر بار حرف حق بروند.
این ها، یک مرحله امتحانشان همین است که آیا ظاهر را ترجیح می دهند یا حقیقت را ؟!
مثل همان بچه خردسال که با خودمان میبریم ترمینال ماشین یا قطار؛
او دنبال اتوبوس خوشگل یا قطار
با کوپهی خوشگل و شیک است
و به مقصد فکر نمیکند و نمی پرسد این قطار کجا می رود؟
به جهنم می رود یا بهشت، می گوید این خوشگل است می خواهم همین را سوار شوم.
می روند جذب آمریکا و اروپا و… می شوند و شاید بعد از سال ها زندگی اگر وجدانشان، اگر دینشان و اگر آن فطرتشان از بین نرود تازه پشیمان می شوند و به فطرتشان برمی گردند که ما نباید دین
خودمان را فدای دنیا می کردیم.
الان هم، آن هایی که در مسیر انحراف از ولایت آل محمد (علیهم السلام) قرار دارند که پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) می فرمایند:
امت من هفتادوسه فرقه می شوند که تنها یک فرقه آن ها، (علی و شیعیانش) بر حق است.
✨این همان مثال تلفنی است که ما عرض کردیم یک شماره، شماره صحیح می باشد و بقیهی شماره ها، اشتباه هستند.
🍀بعد حضرت فرمودند: می خواهی برای شما اضافه کنم؟
«حکم الاعور» عرض کرد: بله فدای شما بشوم.
حضرت فرمودند:
سپس (امام و حجت خدا بر تمامی خلق) علی بن الحسین (علیه السلام) بود، سپس محمدبن علی اباجعفر امام باقر (علیه السلام) و بعد هم خودشان که امام صادق (علیه السلام) هستند. بعد فرمودند: که شیعه قبل از این که ابوجعفر، امام باقر (علیه السلام) میان مردم تشریف بیاورند و احکام را بیان کنند.
✨« لاَ يَعْرِفُونَ مَنَاسِكَ حَجِّهِمْ »
احکام خود را نمی شناختند٬ حلال و حرام را نمی شناختند تا این که:
«حتی کان ابوجعفر و فتح لهم»؛
:امام (باقر علیه السلام) مسیر را برایشان باز کرد.
چون خفقان زیادی بود قبل آن و
✨« بيّن لهم مناسك حجّهم و حلالهم و حرامهم، حتّى صار النّاس يحتاجون إليهم »؛
:شروع کرد بیان کردن و باب علم را باز کردن؛ چون شیعه قبلا می رفتند این طرف و آن طرف پیش سنی ها واحکامشان را که نمی دانستند می پرسیدند به خاطر اختناقی که بود اما بعد از آن، خدمت امام باقر«صلوات الله علیه» آمدند.
سپس حضرت فرمودند:
✨و «هكذا يكون الأمر»
:و برنامه این چنین است؛
✨« والارض لا تکون الا بامام»؛
:زندگی شکل نمی گیرد مگر به امامی که از جانب خدا باشد.
📚”وَ مَن مَاتَ لَایَعْرِفْ اِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّة”
:کسیکه بدون امام از دنیا برود، دیگر از دست رفته است.
✨”وَأَحٔوَجُ مَا تَکوُنوُا اِلیٰ مَا أَنٔتَ عَلَیْه”
:و آن بیشترین جائی که تو احتیاج داری وقتی است که میخواهی از دنیا بروی.
✨”وَ أَهْوَیٰ بِیَدِهِ اِلیٰ حَلْقِهِ”
:به گردنشان اشاره کردند یعنی؛ زمان مردن و خارج شدن روح از بدن.
✨”وَ أَنْقَطَعَتْ عَنْکَ الدُّنیَا”
:که دنیا دیگر بر تو تمام میشود.
✨”تَقوُلْ: لَقَد کُنتُ عَلیَ أَمْرٍحَسَن”
:آنجاست که ارزشِ شیعه بودن خودت را درک میکنی. آنجاست که میبینی که همین قطارِ فقیرانه را که سوار شدی!…
یعنی خدا صلاح دانست ثروت به تو ندهد، چون خودت را گم میکردی! چون می رفتی طرفِ کفر!
لذا ثروت و پول را از تو گرفت برای اینکه در همین قطار بمانی، در همین قطارِ ساده بمانی، در قطارِ ولایت بمانی.
اینکه خدای تعالی در روایت هم دارد که:
کسیکه «ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام» را انتخاب میکند، یعنی سعادت را انتخاب میکند، آمادهٔ فقر باشد. برای این است که همه جنبهٔ ثروت را ندارند. با آمدنِ ثروت در دستشان میروند دیگر غرقِ دنیا میشوند، لذا خدای تعالی چون دوستشان دارد آنها را سوارِ دنیا نمیکند که از دست بروند. آنها را نیازمند و فقیر میکند تا از دست نروند.
🖌یک پدری که فرزندش را دوست دارد وقتی میبیند اگر پول را در جیبِ فرزندش بگذارد میرود و دیگر پشت سرش را نگاه نمیکند؛ پول را در جیبش نمیگذارد. نیازمندِ به خودش قرارش میدهد که این دائماً دستش پیش او دراز باشد. چون میداند او جنبه ندارد که پول در جیبش بگذارد. میرود دیگر با خوشگذرانی و… دیگر کاری به پدرش ندارد و از دست میرود. میرود قاطیِ دزدان میشود، سرش را کلاه میگذارند و سرش را میبُرّند تا پولش را بدست بیاورند.
این مَثَل همهٔ ماست که در زندگی دنیا خدای تعالی آنچه که از فقر، از مرض، از شکستهای مختلف در زندگی به ما میدهد صلاح ما را میداند، نباید ناراحت شویم.
خدای تعالی تربیت ما را عزیزتر میدارد تا جسمِ ما و دنیایِ ما را.
☘️روایت دیگر از امام صادق(علیهالصّلوةوالسّلام) که این آخرش هست.
حارث بن مغیره میگوید: به امام صادق علیهالسلام عرض کردم که رسول خدا(صلیاللهعلیهوآلهوسلم) فرمودند:
✨”وَ مَن مَاتَ لَایَعْرِفْ اِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّة”
درباره این حدیث چه میفرمایید؟ (همین حدیث معروف)
حضرت فرمودند: درست است.
“قُلتُ جَاهِلیَّةِ جُهَلَاُءُ، أوْ جَاهِلیَّةَ لاَیَعرَفْ اِمَامَهُ؟”
منظور این است که: یا آدم جاهلی از دنیا میرود یا جاهلیّتی که امامش را نمیشناسد! یعنی؛ آدمِ بیارزشی که خدا میگوید تو را باید در زبالهدانی انداخت.
حضرت فرمودند:
“جَاهِلیَّةِ کُفرٍ وَ نفَِاقٍ وَ ضِلَالٍ”
جاهلیّتِ معمولی نیست، جاهلیّتِ کفر و نفاق و گمراهی است.
که احادیث در این باب خیلی زیاد است.
چون تمام زندگی و حیات، به معرفتِ امام است. زندگی به معرفتِ امام است؛ نباشد یک پول ارزش ندارد!
♻️شما سوار ماشینهای آنطرفی بشوید؛ هر چه هم خوب رانندگی کنید و تمیز و مرتّب باشید، همه چیزِ شما مرتّب باشد، خیلی هم رعایتکُن هم باشید، آخرش جادّه، جادّهٔ انحرافی است. جادّه، جادّهای است که به سعادت منتهی نمیشود و معاویه رانندهاش است و امثالِ معاویه رانندهاش است.
ولی اینطرف؛ وقتی که شما در ماشین صراط مستقیم، در جادّهٔ صراط مستقیم مینشیند، اگر عیب و ایرادی هم داشته باشد میشود برطرف کرد، میشود درستش کرد.
حالا یا در دنیا خدای تعالی درستش میکند؛ یا با فقر، یا با مرض، یا با بیچارگی، خدای تعالی جریمهاش میکند، سختی به او میدهد که این به اصطلاح، اصلاح میشود.
اگر در دنیا نبود در برزخ و قیامت بالاخره اصلاح میشود. ولی آن! حالا هر چه هم هزار سال هم نماز و روزه(حضرت رسول «صلیاللهعلیهوآله» فرمودند) داشته باشد، آخرش او را با صورت و با بینیاش در جهنّم میاندازند، فایدهای برایش ندارد.
پس قدرِ «ولایت» را باید بدانیم و لذا وقتی در «عید غدیر» تبریک میگوئیم اینگونه میگوئیم:
“َاَلحَمْدُلِله الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ المُتَمَسِّکیِنَ بِوِلاَیَِة اَمِیرَالمُؤمِنِینَ وَالْاَئِمَّةِ المَعصُومِین عَلَیهِمُالسَّلاَم”
:خدا را سپاس میگوئیم که ما را با ولایت و این ریسمانِ نجات آشنا کرد و این را ما به هیچ قیمتی از دست نمیدهیم به خاطرِ اینکه به دنیا برسیم!
هدفِ ما دنیا نیست.
هدفِ ما سعادت است.
🌱وصَلَّیَ اللهُ عَلَی سَیِّدنَا مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِریِن🌱
۳۰ربیع الثانی ١۴۴٠
حجت الاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی حفظهالله تعالی
