حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
أللَّھُـمَ عَـجِّـلْ لِوَلیِّکَ الْفَرَج
📚دلایل وجوب معرفت امام (علیهالسّلام):
🖌 دلایلی که ذکر میشود، دلیل عقلیاش را که عرض کردیم، این دلایلی که در روایات امام (علیهالسّلام) ذکر میفرمایند اینها هم عقلی است، منتها از زبان امام (علیهالسّلام) است.
یک تذکّری در این باره بدهیم، چون میگویند: دلیل عقلی و دلیلی نقلی. دلیل نقلی معنایش این نیست که مثلاً یک چیز دیگر غیر از عقل است.
🍃دلیل عقلی فقط در آن قسمتهایی که ما میخواهیم حُجّیت امام را بپذیریم و پیامبریِ پیامبر یا امامتِ امام اثبات شود، آن میشود دلیل عقلی. تازه آن هم از تعالیم خودِ ارواح مطهره، از جانب خداوند در عالم ارواح بوده که برای اینکه انسان در جلسهٔ امتحان عالم دنیا، عقل داشته باشد؛ یعنی نگهدارنده داشته باشد که سقوط نکند. مثل ماشینی که مثلاً در کارخانه برایش ترمز درست میکنند، بعد میفرستند بیرون.
☘️ حقیقیت عقل ولازمه آن برای سعادت بشر:
🖌در عالم ارواح آن ترمزی که ما را حفظ کند؛ یعنی عقل، یعنی نگهدارنده تا ما که به عالم دنیا میآییم حفظ شویم، عقل داشته باشیم. همان تعالیمی است که به آن میگوییم مثلاً عقلمان را بکار بیندازیم، ما را از بدبختی و جهنّم رفتن حفظ کند.
لذا امام صادق (صلواتاللهعليه) میفرمایند:
✨” عقل آن چیزی است که بهوسیله او خدای رحمان عبادت شود”.
آن چیزی که آدمهای فریبکار مثل معاویه استفاده میکردند، شیطنت و فریبکاری است.
لذا اینکه میگوییم: دلیل عقلی و نقلی، برای این است که معنایش مشخص باشد. دلیل عقلی این است که عقلی که از عالم ارواح به ما ودیعت گذاشته شده، میگوید: در عالم دنیا هر ادّعایی را که کسی بگوید من پیامبر یا امام هستم، (که بودهاند کسانی که ادّعای امامت کردند یا ادّعای امام زمان بودن کردند در طول تاریخ غیبت کبری) بهوسیله عقل بشود حق را از باطل تشخیص داد و هر کسی را قبول نکرد که این امام یا پیامبر باشد.
🍃لذا در روایتی که امام صادق (صلواتاللهعليه) حال ائمه (علیهم السّلام) و صفاتشان را بیان میکنند، سوّمین روایت از کتاب مکیال است که میفرمایند:
✨” إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَل أَوْضَحَ بِأَئِمَةِ الْهُدَی مِنْ أَهْلِ بَیْتِ نَبِیِّنَا عَنْ دِینِهِ..”
خدای عزّوجلّ بهواسطه ائمهٔ هدی (علیهمالسّلام) از اهل بیت پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله)، دینش را واضح و روشن فرمود. دین یعنی روش، یعنی آن راه و روشی که مردم باید به طرف سعادت ابدی بروند. این، اسمش دین است.
☘️ معنای دین:
حالا، آن روشی که بایست در دنیا براساس آن زندگی کرد، باید مثل جادّهای که باید واضح و مشخص باشد، این را خدا باید واضح کند.
برای رانندهها باید مسیر جادّه مشخص باشد، نروند در بیابانها سرگردان شوند. انسانها هم همینطور.
خدای عزّوجلّ بهواسطه ائمهٔ هدی (علیهم السّلام) از اهلالبیت، مسیر دین را روشن کرده که مردم در آن مسیر حرکت کنند.
📚اگر ائمه (علیهم السّلام) نبودند دین شناخته نمیشد؛ یعنی راه راست شناخته نمیشد. پس واجب است که امام (علیه السّلام) در میان مردم حضور داشته باشد.
✨”وَ أَبْلَجَ بِهِمْ عَنْ سَبِيلِ مِنهَاجِهِ”
یعنی؛” به واسطهی ائمه (علیهم السلام) ، آن راه و روش خودش را روشن کرده است
✨”وَ فَتَحَ بِهِمْ عَنْ بَاطِنِ يَنَابِيعِ عِلْمِهِ”
“به واسطهی آنها، چشمههای علم را باز کرده است.”
زیرا این علم صحیح است که سعادت ابدی را به ارمغان میآورد.
اینها همه در مسیر زندگی بشر لازم است، باید چشمههای علم باز بشود تا مردم از روی آگاهی حرکت بکنند؛ آن چشمهها به وسیلهی ائمهٔ هدی (علیهم السّلام) باز میشود.
✨”فَمَنْ عَرَفَ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم وَاجِبَ حَقِّ إِمَامِهِ وَجَدَ طَعْمَ حَلاَوَةِ إِيمَانِهِ”
“بنابراین کسی که از امّت پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) آن حق واجبِ امامِ خودش را بشناسد؛ یعنی جایگاه امام، مقام امام را بشناسد”.
☘️ با معرفت امام طعم واقعی ایمان چشیده میشود:
🖌آن چیزی که از مقام امام (علیهالسّلام) واجب است انسان بشناسد؛ یعنی بداند که اگر امام (علیهالسّلام) را نشناسد منحرف میشود و به سوی ضلالت میرود. این را بشناسد آنوقت طعمِ شیرینیِ ایمانش را خواهد چشید.
✨”وَجَدَ طَعْمَ حَلاَوَةِ إِيمَانِهِ”
یعنی؛” انسان اگر امام (علیهالسّلام) را نشناسد، شیرینی ایمان را نخواهد چشید.”
یعنی؛ آن باوری که باید به خدا داشته باشد، به دینِ خدا داشته باشد، آن باور شیرینیِ خودش را موقعی انسان میتواند بچشد که امامش را بشناسد، والّا فایدهای ندارد. بقیّهاش حرف است.
ِ ✨”وَ عَلِمَ فَضْلَ طَلاَوَةِ إِسْلاَمِهِ”
“و آن زیبایی و قشنگی اسلامش را خواهد شناخت، نیکویی اسلامش را خواهد دانست.”
✨”لِأَنَّ اَللَّه تَبَارَکَ وَ تَعَالی، نَصَبَ اَلْإِمَامَ عَلَماً لِخَلْقِهِ”
“چون خدای تعالی، امام (علیهالسّلام) را به عنوان عَلَم و پرچمِ هدایتکننده برای خلق منصوب کرده است.”
اگر امام (علیهالسّلام) نباشد، مردم نمیدانند از کدام طرف بروند.
☘️امام حجت بر همه مخلوقات :
🖌✨”وَ جَعَلَهُ حُجَّةً عَلَى أَهْلِ مَوَادِّهِ وَ عَالَمِهِ”
“و امام (علیهالسّلام) را حجّت بر اهلِ موادِّ خودش و عالمِ خودش قرار داده است”
یعنی؛ آنچه که از موجودات هستند و در عالم وجود دارند؛ از موادّ و از آنچه که خدا خلق کرده است، امام (علیه السّلام) حجّت است بر همهٔ مخلوقاتِ خدا، حتّی حیوانات، حتّی همهٔ اشیائی که خلق شدهاند؛ جن، إنس، ملائکه…
✨”وَ أَلْبَسَهُ اَللَّهُ تَاجَ اَلْوَقَارِ”
“و خدایتعالی به او تاجِ سنگینی و وقار را پوشانده است.”
ِ✨”وَ غَشَّاهُ مِنْ نُورِ اَلْجَبَّارِ”
“از نورِ خدای جبّار او را پوشانده است.”
✨”يَمُدُّ بِسَبَبٍ إِلَى اَلسَّمَاءِ لاَ يَنْقَطِعُ عَنْهُ مَوَادُّهُ”
یعنی؛ “به آسمان متّصل است و هیچ چیزی از او قطع نمیشود. یعنی ارتباطش با مخلوقات قطع نمیشود.
✨”وَ لاَ يُنَالُ مَا عِنْدَ اَللَّهِ إِلاَّ بِجِهَةِ أَسْبَابِه”
“آنچه که نزد خدا هست که مردم و مخلوقات بخواهند به آن برسند، فقط بهوسیلهٔ او قابل دستیابی است.”
✨”وَ لاَ يَقْبَلُ اَللَّهُ أَعْمَالَ اَلْعِبَادِ إِلاَّ بِمَعْرِفَتِهِ”
“خدای تعالی اعمال بندگان را جز با معرفتِ او قبول نخواهد کرد.”
📚 «خدای تعالی اعمال بندگان را جز با معرفتِ امام (علیه السلام) قبول نخواهد کرد».
✨”فَهُوَ عَالِمٌ بِمَا یَرِدُ عَلَیْهِ مِنْ مُلْتَبِسَاتِ الدُّجَى”
“بنابراین او به واسطهٔ نور علمی که خدا برایش قرار داده است همهٔ راههای تاریک و مسیرها را عالم و دانا است. چیزی بر او پوشیده نمیماند” که بگوید: مثلاً من نمیدانم، مثلاً باید استخاره کنم، باید مشورت کنم، اینها نیست.
✨”وَ مُعَمِّیَاتِ السُّنَنِ وَ مُشَبِّهَاتِ الْفِتَن”
“آن چیزهایی که حالت کوری دارد، نابینایی دارد در روشها و فتنههای غبارآلودی که هیچ کس نمیتواند تشخیص بدهد، این فقط امام (علیهالسّلام) است که برایش اینها همه روشن است، مشخص است.
☘️دلیل نیاز بشریت به امام :
🖌 این برنامه را خدای تعالی اینطور قرار داده که، مردم نگویند ما نیازی به امام نداریم و خودمان برای خودمان خدا را بندگی میکنیم، نیازی به امام (علیه السّلام) نداریم!
باید طوری باشد که به امام (علیه السّلام) نیازمند باشند تا به وسیلهٔ امام (علیهالسّلام) خدای تعالی آنها را به مسیر بندگی هدایت بکند.
✨”فَلَمْ یَزَلِ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى یَخْتَارَهُمْ”
☘️خصوصیات حجت خدا:
“چنین امامی که اینگونه است و عالَم به:
✨وجودش نیازمند است،
✨به علمش نیازمند است،
✨به قدرتش نیازمند است،
✨به عصمتش نیازمند است،
را خدایتعالی برای هدایت خلقش برگزیده است.
🖌حجّتی که این سه تا خصوصیت باید در آن باشد که با زنده بودن و حضورش، میشود چهار تا:
✨باید حضور داشته باشد،
✨و عالم به همهٔ علوم باشد،
✨و معصوم از خطا باشد،
✨و قدرتش هم فوق قدرت همهی مخلوقات باشد.
چنین امامی باید درمیان مردم دیده شود و حضور داشته باشد تا مردم نگویند: “ما امام (علیه السّلام) را نمیبینیم”. باید امام (علیه السّلام) دیده شود تا از او اطاعت شود.
☘️ چرا خدای تعالی امام را از نوع انسان آفرید و از اجنه نیافرید؟
🖌به همین خاطر، و البته یکی از علتهایی که خدای تعالی امام (علیه السّلام) را از جن قرار نداده(جن یعنی مخفی و نامرئی، زیرا از آتش نامرئی آفریده شده اند) و از انسانها قرار داده است، این است که باید دیده شود.
چون اگر امام (علیه السلام) از جنّ بود انسانها میگفتند: کجا؟! ما که امام را نمیبینیم! اما این قاعده برای اجنه مشکلی ندارد، زیرا جنّها میتوانند بیایند امامشان از نوع إنسان را ببینند.
🌿لذا اینچنین وجود مقدّسی را خدای تعالی قرار داده است تا هدایت مردم را انجام بدهد و خدا آنها را برای خلقش اختیار کرده است از فرزندان حسین (علیه السّلام)، از نسلی بعد از نسلی؛ یعنی ائمه (علیهم السلام) در یک زمان و با هم نیستند بلکه نسل به نسل به دنیا می آیند.
فقط امام حسن و امام حسین (علیهم السلام) با هم بودند که باز یکی از آنها ساکت و آن دیگری امام بود اما بقیّهٔ ائمه (علیهمالسّلام) نسلهایی از فرزندان امام حسین (علیه السّلام) هستند.
✨”یَصْطَفِیهِمْ لِذَلِك”
“خدا آنها را برای امامت برگزیده.”
✨”و یَجْتَبِیهِمْ وَ یَرْضَى بِهِمْ لِخَلْقِهِ وَ یَرْتَضِیهِمْ”
“فقط آنها را برگزیده و برای هدایت خلقش راضی شده است”.
✨” كُلَّ مَا مَضَى مِنْهُمْ إِمَام”
“هر کدام که از دنیا بروند”
✨”نَصَبَ لِخَلْقِهِ مِنْ عَقِبِهِ إِمَاماً عَلَماً بَیِّناً”
“خدای تعالی بعد از او امامی که پرچمِ هدایتگر است برای خلقش منصوب میکند”.
✨”وَ هَادِیاً نَیِّراً وَ إِمَاماً قَیِّماً وَ حُجَّةً عَالِماً أَئِمَّةً مِنَ اللَّهِ یَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلُونَ”
✨”حُجَجُ اللَّهِ وَ دُعَاتُهُ وَ رُعَاتُهُ عَلَى خَلْقِهِ یَدِینُ بِهُدیِهُِمُ الْعِبَادُ”
“خدا فقط به واسطه هدایت آنها بندگانش را، دینشان را، روششان را، میپذیرد.”
🍃روشهای دیگر را که مندرآوردی است و مردم برای خودشان به عنوان دین و روش اختراع میکنند را نمیپذیرد و فقط آن چیزی را به عنوان دین و روشی که خدا فرموده میپذیرد که ائمه هدی (علیهم السلام) بیان کنند.
📚 خداوند متعال فقط دین و روشی که به وسیله نمایندگانش، یعنی پیامبران و ائمه هدی (علیهم السلام) بیان شود، برای بندگانش میپسندد و به آن راضی می شود.
✨”و تَسْتَهِلُّبِنُورِهِمُ البِلَاد”
“شهرها و سرزمینها با نور آن حجج الهی مسیرشان بسوی راه راست و سعادت آغاز میشود.”
✨ “ویَنْموُ بِبَرکَتِهِمُ التِّلَاد”
“وبه برکت آنها، نعمتهای قدیمی رشد میکند”.
خدایتعالی آنها را سبب زندگی برای مردم و مخلوقاتش قرار داده است.
✨”وَ مَصَابیِحَ لِلظَّلَام”
“برای تاریکیها، آنها را چراغ روشن قرار داده است.”
✨”وَ مَفَاتیِحَ لِلکَلاَم”
“و آنها آغازگر سخن به حق و درستی و سرچشمهی کلمات راهگشا در مسیر سعادت دنیا و آخرت بشر هستند”.
✨”وَدَعَائِمَ لِلِاسْلَام”
” و آنها پایههای اسلام هستند.”
✨”جَرَت بِذَالِکَ فیِهِم مَقَادِیرِالله عَلَی مَحْتُومُهَا”
یعنی تقدیرات و اندازهای هر چیز در نظام عالم بر محور هدایتهای ایشان نهاده شده است (در بعضی از کلمات امیرالمؤمنین علیه السلام این حقیقت، یعنی قرار گرفتن محوریت امور بر وجود امام علیه السلام به چرخش سنگ آسیاب بر حول محور آهنین آن مثال زده شده است)
✨”فَالاٙمَام هُوَ المُنتَجَبُ المُرتَضَی”
” بنابراین، امام، آن برگزیده الهی و آن موجود پسندیده شده از سوی خداوند برای هدایت مردم است.”
✨”وَالهَادِی المُنْتَجَی، والقائٙم المُرتَجَی،
اِصْطَفَیهُ الله تَعَالَی بِذَالٙک، وَاصْطَنَعَهُ عَلی عَیْنَهُ فِی الذَّرْ حٙینَ ذَرْأََه”
“و او را درآن عالم ذَر، درعالم قبل برگزید و زیر نظر خودش او را به مقام نورانی هدایت خلق پرورش داد.”
یک جایی که میخواهند کسی را مهمان کنند، اول چراغ را روشن میکنند، بعد میگویند بفرمایید.
خدای تعالی هم، اوّل چراغ هدایت را که امام (علیهالسلام) است را روشن کرده، امام را اول خلق کرده، بعد مخلوقات را آفریده، که آن مخلوقات سرگردان نشوند که کجا بروند، چه کار کنند؟!
امور عالم همه بواسطه قدرت آیات قرآن که در سینهی امام (علیهالسلام) بودیعت گذاشته شده مدیریت میشود.
✨”وفی البَرّٙیَّةٙ حِینَ بَرَأَهُ ظِلَّاً قَبلَ خَلْقٍ نَسَمَةٍ عَن یَمینَ عَرشِهِ”
“در آن عالم، در عالم سایهها، قبل از اینکه مخلوقات را بیافریند از طرف راست عرش خودش امام را قرار داد و به این مقام برگزید.”
✨”مَحبُوبَاً بٙالحِکْمَةِ فِی عِلمِ الغَیبْ عِنْدَهُ”
یعنی؛
” در علم الغیب نزد خودش، او را معدنِ حکمت و آگاهی از حقیقت آفرینش قرار داده است”.
✨”بَقِیَّةٌ مِن آدَم، وَ خِیَرةٌ مِن ذُرَّیّةِ نوُح، و مُصطَفیَ مِن آلَ اِبرَاهِیم، و سُلاَلَةٌ مِن اِسمٰعیٙل، وَصَفْوَةٌ مِن عِترَةِ مُحَمَّد”
یعنی؛” مسیرش را هم از نسل پاکان قرارداده است”.
یعنی؛ این را هم باید بدانیم که خدای تعالی وقتی که پیامبر اکرم (صلیالله علیهوآله ) وائمه هدی(علیهمالسلام) را در حضرت آدم و نسلش تا قیامت میخواهد قرار بدهد، مثل یک رودخانهای که مسیری رو باز میکند تا آخر، خداوند مسیری در نسل حضرت آدم، رودخانهای از انسان های برگزیده قرارداد که پدران و مادران پاکدامن باشند تا مردم در شجرهی نسل آنها خدشهای نکنند و از آنها بواسطه ناپاکی نسل، رویگردان نشوند.
📚 مثل یک رودخانهای که مسیری را باز میکند، خدای تعالی از نسل حضرت آدم(علینبیناوآلهوعلیهالسُلام) تا قیامت یک رودخانهای از انسانهای برگزیده قرار داد که وقتی به پیغمبراکرم(صلیاللهعلیه وآله) میرسد، مثلاً وسطهای آن رودخانه است و
تا قیامت نسلهای پاک ادامه دارد.
☘️امام از نسل برگزیده بشر است:
🖌✨ “اَشهَدُ أَنَّکَ کُنْتَ نوُراً فِی الاَصْلاَبِ الشَّامِخَه والأرحام المطهره”
به امامحسین(علیهالسلام) عرض می کنیم:
” شهادت میدهم که تو نوری برگزیده در اصلاب شاخه و ارحام مطهره(پدران با شخصیت وبزرگوار و مادران پاکدامن) بودی. ”
خدایتعالی آن کسانی که باید هدایت کننده خلق باشند را از نسلهای برگزیده و بین مردم به پاکی شناخته شده و عالم و دانا قرار میدهد.
لذا آباء حضرترسول(صلیاللهعلیهوآله) انسانهای برجسته و بزرگی بودند.
✨”لَمْ یَزَلْ مَرعِیّاً بِعَیْنِ الله، یَحْفَظَهُ و یَکْلَاءه بِسَتْرِه، مَطْروُداً عَنْهُ حَبَائِلَ اِبلِیس و جُنُودِه”
همیشه در حفاظت پروردگار آنها را قرار داده و شبکههای شیطنت ابلیس را از آنها دور کرده است.
✨”مَدفُوعاً عَنْهُ وُقُوبَ الغَوَاسِق”
و دخالت و شیطنتهای شیاطین جنی و انسی که جمع میشوند و نقشه میریزند، خدای تعالی همهی اینها را از آن برگزیدگان الهی، (ائمه هدی، علیهم السلام) دور کرده است.
✨ “مَصروُفاً عَنْهُ قَوَارِفَ السُّوء، مُبَرِّأً مِنَ العاهات مَحجُوباً عَنِ الْآفَات، ”
” آنها را از داخل شدن در پیشامدهای ناپسند نگاه داشته و از بیماریهای تنفرآور و آفتها سالم نگاه داشته است.”
✨”مَعصُوماً مِنَ الزَّلاَت”
و او را از لغزشها معصوم و مصون نگهداشته است.
اینها همه لازمهٔ یک امام و پیشوایی است که مردم را میخواهد به عنوان حجّت خدا هدایت کند.
✨ “مُصَاناً عَنِ الْفَواحِشَ کُلّها”
از تمامی امور ناپسند بدور است.
در آغاز کارش معروف است به حلم و خوبی؛ مانند پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) که معروف بود به خوبی و امانت.
✨”مَنسُوباً اِلَی الْعِفَاف وَالعِلمِ وَالفَضْل عِندَ اِنتِهَائهِ”
یعنی: در تمامی عمر تا پایان آن، به صفات خوب، شناخته شدهاند. برای اینکه بتوانند الگو باشند.
✨ “مُسْنَدَاً اِلَیهِ اَمرُ وَالِدِهِ، صَامِتاً عَنِ المَنطِقِ فِی حَیٰوتِهِ”
و تکیهگاه و سندش به پدرش، یعنی ائمه(علیهمالسلام) که نسل به نسل بودند؛ تکیهگاهشان به پدرشان بود، مثلاً امام صادق(علیهالسلام) به امام باقر(علیهالسلام)، امام باقر(علیهالسلام) به امام سجاد(علیهالسلام) و در زمان حیات پدر، ساکت بودند و حرفی نمیزدند.
انشاءالله ادامهاش را جلسهٔ بعد عرض خواهم کرد.
🍃و صَلَی اللهُ عَلی سَیِّدِنَا مُحَمَّد وآله الطَّاهِریِن
١۵ ربیعالثانی ١۴۴٠
٩٧/١٠/٢
حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی حفظه الله تعالی
