حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلرَّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
📚 درس بيست و پنجم از مکیالالمکارم، جلد اول، باب سوم، حقوق آقا امام زمان (ارواحنافداه) بر ما و مراحم آن حضرت به ما؛
وَ مِنْهَا: «حَقُّ الْمُنْعِم عَلَی الْمُتَنَعِّم وَ حَقُّ وَاسِطَةِ النِّعْمَة؛
:حقّ نعمتگذار و نعمتدهنده بر کسی که نعمت را دریافت میکند و حقّ واسطهی در نعمت».
«مُتَنَعِّم» یعنی «دریافتکننده نعمت».
این حرکت حق، از حقوق آقا امام زمان (عجّلاللهتعالیفرجهالشّریف) بر ماست.
🖌روایاتی را مرحوم صاحب مکیالالمکارم در این باب نقل فرمودهاند که ضمن نقل این روایات، مباحثی را تقدیمتان خواهم کرد.
در حدیث نبوی، روایت سیوپنجم این کتاب، رسول گرامی اسلام (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرمودند:
✨«مَنْ أَتَی إِلَيْكُمْ مَعْرُوفاً فَکَافَئُوه؛
: کسی که یک کار پسندیده و شایستهای در حقّ شما انجام داد، آن را پاسخ بدهید و جبران کنید».
مثلاً کسی محبتی به شما کرد، محبت مشروع و خداپسندانه، شما هم در مقابل سعی کنید پاسخ محبت او را به همان مقدار یا بیشتر بدهید.
✨«هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ؛ (الرحمن/۶٠)
: جزاء احسان و پاسخش جز احسان، چیزی نیست».
ممکن است کسی نداشته باشد و امکان پاسخدهی نداشته باشد. مثلاً کسی مبلغی پول، کمک به برادر دینیاش میکند و آن برادر دینی پولی ندارد که در مقابل به او بدهد؛ فرمود:
✨«فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَادْعُوا لَهُ؛
: اگر نمیتوانی به محبتش پاسخ بدهی، برای او دعا کن»؛
چقدر دعا کنم تا محبتش را جبران کرده باشم؟! میفرماید:
✨«حَتَّی تَعْلَمُوا [مِنْ أَنْفُسِکُمْ] أَنَّکُمْ کَافَأْتُمُوه؛
: آنقدر دعا کن که در خودت، در قلبت، بیابی که دیگر جبران محبتش شده است».
و بهواسطه اینکه تو از خدا درخواست کردی که
خدایا! من تواناییِ پاسخ این محبت را ندارم.
خدایا! تو توانایی و تو اَوْلی (سزاوارتر) هستی به پاسخ دادن به محبتها، تو اَوْلی هستی به کار نیک و پسندیده، پس تو پاسخ محبتش را بده…
🍃اگربندهٔ تو کارِ خوبی در حق من انجام داد این به واسطهٔ لطف و نعمت تو بوده است. تو او را سالم قرار دادی، تو به او امکانات دادی، ثروت دادی، دین دادی، ایمان دادی، بواسطه تعالیم انبیاء و ائمه اطهار علیهم السلام، به او صفات خوب دادی تا بتواند این محبت را بمن بکند.
✨«مَنْ أَتَی إِلَيْكُمْ مَعْرُوفاً؛
:کسی که کار پسندیدهای برای شما انجام داد؛
مثلا یکنفر برای انسان یک حدیث نورانی در همین مثلاً فضای مجازی نقل میکند و انسان قلبش روشن میشود، اینجا شما هم میتوانید متقابلاً جبران کنید و یک حدیث هم شما بفرستید.
البته در نقل حدیث باید دقت کرد که حدیث، حدیثِ درست باشد و هر حدیثی را نقل نکنیم. چون نقل احادیث خودش اصول و برنامه دارد که حتی علما برای نقل احادیث، از اساتید متخصصِ خودشان اجازهٔ نقل حدیث میگرفتند که الآن البته در فضاهای مجازی کسانی که وارد هم نیستند و هیچ آشنایی با اصول حدیث ندارند، احادیث را کپی میکنند و برای همدیگر میفرستند.
این در کانالهایی که معتبر است، علما بر آن نظارت دارند، نقلش اشکالی ندارد ولی ممکن است کانالهای ناشناس، احادیثی که از طرُق شیعه روایت نشده، بیان کنند. ممکن است بعضیها بدون توجه احادیثی که طریقهای معتبر ندارد و از عامه (غیر شیعه) هستند، مخلوط شود و راست و دروغش را هر کسی تشخیص ندهد. (این را گفتیم که رعایت شود)
بنابراین، نقل یک حدیث نورانی از ائمه اطهار علیهم السلام، مصداقی از هزاران مصداق کار پسندیده است که کسی در حق شما انجام داد؛
کار پسندیده هم هر چیزی است که خداپسندانه باشد. کسی یک لبخندی به شما میزند، شما هم یک لبخند به او بزنید. البته مواردی که حرام نباشد، نامحرم نباشد و الی ماشاءالله محبتها و کارهای پسندیدهٔ زیادی که در لحظه به لحظهٔ زندگیِ ما وجود دارد.
خداوند دنیا را مانند یک سرزمینی قرار داده که سطح آن را قطعات ریز طلای ناب تشکیل داده است؛ هزاران تن طلای ناب مثل سنگریزه سطح این بیابان را پوشانده باشد؛
فرض کنید ما از چنین زمینی عبور میکنیم، انسان حتی نمیخواهد تند تند راه رود یا معمولی راه رود. قدم به قدم میخواهد این طلاها را جمع کند.
☘️ زندگیِ ما را هم خداوند متعال این چنین قرار داده؛ در هر لحظه، در هر ثانیه از عمر ما طلاهای نابِ از نوع آخرتی که پایانی ندارد؛نه طلاهای دنیایی که خرج میشود و پایان پذیر است، خداوند ما را در چنین جایی منزل داده است.
طلاهای آخرتی همین کارهای پسندیده است که رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) در این حدیث فرمودند: «من أتی الیکم معروفا …» کسی که کار پسندیدهای در حق شما انجام داد؛ مثلاً یک نگاه محبتآمیز به صورت پدر و مادرت کردی؛ کمک به همسرت دادی، یک لیوان آب به شوهرت دادی وو… تا کارهای بزرگ و بزرگ و بزرگتر.
البته بحث ما در وجود مقدس آقا امام زمان (ارواحنافداه) است اما به عنوان یک اصل عقلی که جواب خوبی را باید با خوبی داد، شما هم سعی کنید که آن را با یک کار خداپسندانهٔ دیگری جبران کنید که حداقلش باید مساوی با او یا بهتر از او باشد
☘️حالا در موضوع بحث ما، وجود مبارک آقا امام زمان (عجّلاللهتعالیفرجهالشّریف) در حقّ ما «معروفی» انجام دادهاند یعنی کار خداپسندانهای در حقّ ما انجام دادهاند و آن کارِ خداپسندانه اگر بنشینیم حساب کنیم میبینیم از نظر مغزِ ما، حالت بینهایت دارد.
یعنی اگر یک برادر مؤمن به ما مثلاً یک مبلغی پول میدهد و وام و قرض ما پرداخت میشود، از زیر دِین در میآییم، فرض کنید یک میلیون، دومیلیون، ده میلیون، صد میلیون اما محبتی که آقا امام زمان، این چهارده نور مقدس (علیهمالسّلام) در حقّ تکتک ما بلکه تکتک موجودات کردند، این بوده که واسطه شدند در اینکه خداوند آنها و ما را بیافریند.
💚خدای تبارک و تعالی همانطوری که در احادیث و روایات آمده، در حدیث کساء آمده، میفرماید: “من هیچ چیزی را خلق نکردم، آسمان، زمین، دریا، کرات، کهکشانها، هیچ چیزی را خلق نکردم، مگر در محبت این پنجتن”.
یعنی خداوند متعال، اول وجود نازنین پنجتن و این چهارده معصوم را آفرید و بهخاطر آنها و به محبتی که به آنها داشت، برای اینکه آنها آیینههای صفات پروردگار هستند، برای اینکه مخلوقات، آنها را بشناسند و با شناختنِ آنها خدا شناخته شود، خدایی که غیبالغیوب است و به چشم نمیآید ولی بهترین و آشکارترین چیز در عالمِ وجود، خداوند متعال است اما ما چون بهظاهر نگاه میکنیم و چیزی که با چشم ببینیم برای ما قابل لمس است، لذا خداوند متعال چهارده نور مقدس را بهعنوان ارواحی نورانی که آیینهٔ صفات پروردگارند خلق کرد و بهخاطر آنها بقیه مخلوقات را خلق کرد و به قلب مبارک آنها وارد کرد و الهام کرد یا وحی کرد که شما از من بخواهید که مثلاً یک کهکشانی را با تمام موجوداتش، با تمام مخلوقاتی که میشود در نظر گرفت، بیافرینم و آنها از خدا مثلا درخواست میکنند: “خدایا! آنچه که تو به ما امر فرمودی که ما از تو بخواهیم، ما از تو میخواهیم که مثلاً این کرهٔ زمین را بیافرینی.
خدایا! آنچه که در نظر داری، از مخلوقات، از انسان، از جن، از ملائکه، از آسمان، از زمین، همهٔ آنچه که باید در این کره باشد تا کرهٔ زمین حیات بگیرد و زندگیِ انسانیِ شایسته در آن شکل بگیرد، خدایا ما از تو درخواست میکنیم که آنها را بیافرینی”.
خداوند متعال هم به واسطهی دعای آن بزرگواران همهی مخلوقات را آفرید و می آفریند.
♻️این اصلِ آن نعمتی است که خداوند بهواسطه دعای چهارده معصوم (علیهمالصّلوةوالسّلام) به ما تفضّل کرده؛ یعنی نعمت وجود و آفرینش که در زیارت جامعه، خطاب به آن بزرگواران (چهارده نور مقدّس) عرض میکنیم:
✨” وَ أَوْلِيَاءَ النِّعَمِ؛
: آنها ولیّ و صاحبِ تمامی نعمتها در عالم هستند”.
یعنی هر نعمتی که ما داریم، حتی نفس کشیدنمان، بهواسطه آنها و با دعای آنهاست.
در روایت دیگری که روایت ٣۶ است، نقل میفرمایند:
✨«إِنَّ اللهَ خَلَقَنَا فَأَحْسَنَ خَلْقَنَا وَ صَوَّرَنَا فَأَحْسَنَ صوَرَنَا؛
: خداوند ما (چهارده معصوم) را خلق کرد و خلقت ما را نیکو قرار داد و ما را صورتبندی کرد و ما را به بهترین صورت و شکل آفرید».
✨«وَجَعَلَنَا عَیْنَهُ فِی عِبَادِه؛
: ما را چشم خودش در میان بندگان قرار داد».
🍃منظور از چشم در اینجا این است که همانطوری که ما بهواسطه چشم چیزی را میبینیم، خدا هم بهواسطه چهارده معصوم (علیهمالسّلام) به کسی نظر میکند.
نه اینکه نتواند بدون چهارده معصوم (علیهمالسّلام) نظر کند، منظور این است که بهخاطر آنها به مخلوقاتش نگاه میکند. بهخاطر گل روی آنها نگاهی هم به ما میکند.
اگر آنها در نظرِ ما مطرح نباشند و آنها را قبول نداشته باشیم، خدا اصلاً به ما نگاه نمیکند که در آیهٔ شریفهٔ قرآن میفرماید:
✨«قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ» (فرقان/۷۷)
: بگو که خدا هیچ اعتنائی به شما نمیکند اگر دعای شما نباشد».
🖋این از نظر ظاهرش یعنی اگر ما دست به دعا برنداریم، خدا به ما اعتنائی نمیکند ولی این را باید بدانیم در احادیث شیعه و سنّی، روایات بسیار است، از جمله این روایت معروف که مکرر آن را نقل کردهایم که پیغمبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) به امیرالمؤمنین (علیهالصّلوةوالسّلام) میفرمایند:
[در روایات است عمر حضرت نوح ۲۵۰۰ سال بوده که به صریح قرآن، ۹۵۰ سالش در تبلیغ گذشته]
علی جان! اگر بندهای به قدر عمر نوح عمر کند و روزهایش روزه باشد و شبها را تا صبح شبزندهداری و عبادت کند و همهٔ روزهای سال روزه باشد، یعنی تمام این ۲۵۰۰ سالِ عمر نوح را، شبها به عبادت بیدار و روزها را روزه باشد؛ هر سال مکه برود و حج بهجا بیاورد و به قدر کوه احد طلا داشته باشد ودر راه خدا انفاق کند؛
(که بسیاری از مردم حتی یک سکهاش را هم ندارند انفاق کنند)
و در سعی بین صفا و مروه مظلومانه او را بکشند؛ با همهی اینها، اما اگر ولایت تو را علی جان نپذیرد، خدا او را بر دو سوراخ بینیاش در آتش جهنم میاندازد.
❇️اینجا میتوانست بفرماید که بر صورتش ولی فرموده: به دو سوراخ بینی. چون دو سوراخ بینی نشانه باد در دماغ انداختن و تکبر کردن است.
یعنی خدا تکبرِ او را میشکند و او را به آتش جهنم میاندازد. بهاصطلاح دماغش را به خاک میمالد.
خب اگر بندهای هزار سال هم دعا کند اما اعتنایی به حجت خدا نداشته باشد یعنی به خودِ خدا اعتنا نکرده؛ چون حجت خدا نماینده خداست.
آنهایی که به ولایت ائمهٔ اطهار (علیهمالسّلام) اعتنا نمیکنند، اینطور است.
حالا توجه کنید که ما چطور مدیون وجود مقدس امام زمان ارواحنافداه هستیم حتی در نفس کشیدنمان و به تعداد سلولهای بدنمان مدیون ایشان هستیم چون خدا بخاطر ایشان به ما نعمتهایش را میدهد
✅حضرت میفرمایند: خدا ما را چشم خودش در بندگان قرار داده است یعنی بهواسطهٔ ما به مخلوقاتش نظر میکند. از جهت دیگری هم معنایش این است که ما ناظر بر اعمال همهٔ مخلوقات و همهٔ بندگان خدا هستیم.
✨«وَ لِسَانُهُ النَّاطِق؛
: خدا ما را زبان نطقکننده و سخنگوی خودش در میان خلقش قرار داده است».
یعنی خدا چیزی بخواهد بگوید، از زبان ما بیان میشود.
ما نباید گول بخوریم که به اسم عرفان بیایند از طرف خدا به ما حرف بزنند و معصومین مطرح نباشند. اینها شیاطینی هستند که میخواهند با کنار زدن معصومین علیهم السلام خودشان را مطرح کنند.
✨«وَ یَدَهُ الْمَبْسُوطَة عَلَی عِبَادِه بِالرَّأفَةِ وَ الرَّحْمَة؛
: خدا ما را دست گستردهٔ خودش بر بندگانش به مهربانی و رحمت قرار داده».
🍃یعنی خدا هر محبتی میخواهد به بندگانش بکند، بهواسطهٔ ما این محبت را میکند، نعمتها را بر دست ما جاری میکند.
ملائکه تحت فرمان ائمه اطهار (علیهمالسّلام) هستند. خدا اول به قلب مبارک امام تقدیرات را وارد میکند و از قلب مبارک امام به ملائکه ابلاغ میشود که مثلاً کجا باران ببارد؟ کجا خورشید بتابد.
تمام نعمتهایی که در جهان وجود دارد، بهواسطهٔ دعای خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) و توجه آنها است.
✨«وَ وَجْهُهُ الَّذِی یُؤتَی مِنْه؛
: آن چهرهٔ الهی ما هستیم که هر کس میخواهد رو بهسوی خدا کند»،
✳️هر کسی با کسی کار دارد رو میکند به صورت او نگاه میکند و میگوید: آقا! من با شما کار دارم.
ما هم وقتی با خدا کار داریم، خدای تعالی پیامبران و ائمه اطهار (علیهمالسّلام) را چهرهٔ خودش قرار داده است. نه اینکه خدا جسم باشد و چهره داشته باشد، به این معنا که جایگاه ائمه اطهار (علیهمالسّلام) در نزد خداوند، همان جایگاه چهرهٔ انسان با خودِ او را از لحاظ نزدیکی دارد.
ما وقتی با کسی میخواهیم صحبت کنیم، اگر پشت سرش به ما باشد، میرویم از پیش رو به صورتش نگاه میکنیم و با او حرف میزنیم. در عالم هستی هم همینطور است.
🖋خدای تعالی میفرماید: اگر کسی با من کار دارد باید به امام مراجعه کند، به حجت من، به نماینده من مراجعه کند. من کسی را بدون مراجعه به حجت خودم «امام زمان علیه السلام» نمیپذیرم چون او را متکبر میدانم. چرا سرپیچی میکند؟
میگوید: خدایا!مگر تو قادر نیستی، چرا من خودم با تو مستقیم صحبت نکنم؟ من کاری به امام زمان ندارم، کاری به علیبنابیطالب ندارم.
خدا هم میفرماید: من میخواهم ببینم بنده من هستی یا نه؛ تکبر داری یا نه؛ البته من که میدانم داری یا نه، میخواهم وقتی راهی جهنمت میکنم، نگویی چرا.
من تکبرت را میگذارم روی ترازو ببینم تکبر داری یا نه؟
♻️لذا در اولِ خلقتِ بدن حضرت آدم وقتی که فرمود: ای ملائکه! به آدم سجده کنید؛ ابلیس آنجا سجده نکرد و خدا به این وسیله تکبر او را آشکار کرد. خدا میدانست او متکبر است و آدم متکبر یا جنّ متکبر فرقی نمیکند، شخصِ متکبر در هیچ قلبی جا ندارد.
تکبر و بزرگی مخصوص خداوند تبارک و تعالی است. حتی چهارده معصوم (علیهمالسّلام) هم بندهٔ خدا هستند و در نزد پروردگار بندگی میکنند و تکبر ندارند.
🔰به جهت همین تقرب و نزدیکی که خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) به خدای تبارک و تعالی دارند که هیچ مخلوق از آنها به خدای بزرگ نزدیکتر نیست، خداوند آنها را به عنوان مثالی که برای ما قابل لمس باشد، به بدن یک شخص و روحش تشبیه کرده است.
مثلا به لحاظ قدرت، آنها را دستِ خود خوانده و بلحاظ نظر به مخلوقات، آنها را چشم خود خوانده و همینطور….
لذا اینها مثال است؛ یک وقت خوانندگان عزیز اشتباه نکنند که اگر در روایات آمده ائمه اطهار (علیهمالسّلام) صورت خدا هستند، گوش خدا هستند، چشم خدا هستند، این معنای معنویاش منظور است. یعنی همانطور که نزدیکترین چیز به روح آن شخص را چهرهی او میدانیم، چشم او میدانیم، گوش او میدانیم، دست او میدانیم و از دستش از چشمش نزدیکتر به او چیزی نیست؛ همینطور هم اگر خدا را فرض کنیم روحِ یک آدم است، صورت او، چشم او، گوش او میشوند چهارده معصوم (علیهمالسّلام).
🍃این از جهت نهایتِ نزدیکی آنها به خداوند متعال است.
کسی نمیتواند جلوتر از آنها با خدا حرف بزند و آنها را پشت سر بگذارد که متأسفانه بعضی از آنهایی که ادعای عرفان و معرفت دارند میگویند: نه! ما هم در کنار ائمه، میتوانیم از ائمه جلو بزنیم که خداوند متعال دماغ آنها را روزی بخاک میمالد زیرا وجود مقدس آنها را خداوند متعال ترازوی سنجش انسانها وقرار داده و با اطاعت از آنها خوب از بد و بندهی واقعی از سرکش و نافرمان متکبر جدا میشود.
لذا هیچکس جلوتر از خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) نمیتواند قرار بگیرد چون خداوند متعال فقط در مورد این خاندان، اراده فرموده است آنها با عصمت مطلق و بینظیرشان ملجأ و پناهگاه همه مخلوقات، حتی پیامبران الهی (بجز خاتم الانبیاء صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) باشند و لذا در قرآن کریم می فرماید:
✨«إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْت و یطهرکم تطهیرا؛ (احزاب/٣٣)
: خداوند متعال فقط و فقط در مورد شما اهلبیت رسالت، اراده فرموده است که هیچ پلیدی (حتی جهل و ندانستن چیزی در عالم)، در شما نباشد، هیچ رجسی در شما نباشد».
🖋 این رجس و پلیدی، شامل جهل هم میشود یعنی هیچ جهالتی در شما نباشد.
بعضی انبیاء بودند که خیلی چیزها را نمیدانستند ولی خاندان عصمت و طهارت(علیهمالسّلام) در نهایت علم و دانایی و عصمت و پاکی هستند و لذا در زیارت جامعه هم میگوییم:
ای خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) اگر از شما کسی نزدیکتر به خدا بود، من پیش آنها میرفتم اما میدانم که شما نزدیکترین هستید.
لذا آنها چون در این جایگاه قرار دارند، از خدا میخواهند تا خدا خلق کند، از خدا میخواهند تا خدا به مخلوقاتش روزی دهد، خدا باران بفرستد و همینطور همه نعمتها را تا آنها از خدا نخواهند، خدا هیچ نعمتی را برای خلقش مرحمت نمیفرماید.
بعد میفرماید:
✨«وَ بَابُهُ الَّذِی يَدُلُّ عَلَيْهِ؛
: آن درِ خانه خدا که خلق را به خدا برساند، ما هستیم».
یعنی هر کس میخواهد به خانه خدا وارد شود و با خدا کار دارد؛ هر کس میخواهد وارد خانهای شود باید از درش وارد شود. ما درِ بهسوی خدا هستیم یعنی تنها راهی که خدا باز گذاشته برای صحبت کردن با خودش و درخواست از او، این است که خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) را واسطه قرار دهیم.
حتی انبياء و پیامبران گذشته هم با قسم دادنِ خدا به خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) از گرهها و گرفتاریها خلاص میشدند.
حضرت نوح خدا را به حق پنج تن قسم داد تا کشتی، سالم از طوفان فرود آمد.
✨«وَ خُزَّانُهُ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ؛
: ما خزانهداران خدا در آسمان و زمین هستیم».
✨«بِنَا أَثْمَرَتِ الْأَشْجَارُ؛
: بهواسطه ما درختها میوه میدهند».
✨«وَ أَيْنَعَتِ الثَّمَار؛
: محصولات به بار مینشیند»،
خوشههای گندم، گندم میدهد و همینطور سایر محصولات. اینها بهواسطه ماست یعنی اگر ما نباشیم و به خواست خدا، از او درخواست نکنیم، خدا به هیچ مخلوقی توجه و رحمت نمیکند
♻️مثالهایش هم خیلی ساده است مثلاً یک دانشگاهی را دولت تأسیس میکند، با هدفِ اینکه اساتیدی بیایند و دانشجویان بیایند از آن اساتید درس بگیرند و فارغالتحصیل شوند.
خب بودجهای که دولت به آن دانشگاه اختصاص میدهد، آن بودجه را خرج میکنند، چمنکاری میکنند، ساختمانسازی میکنند، برقکشی میکنند، روشنایی میگذارند و تمام امکانات رفاهی را در آن دانشگاه به وجود میآورند.
حالا اگر کسی بیاید به یک بچهای بگوید: این شیر آبی که در اینجا هست و شما میتوانی آب بخوری، بهخاطر آن استاد دانشگاه که سر کلاس میآید، بهخاطر او این شیر آب را گذاشتند. این بچه میگوید: این چه ربطی به او دارد؟ این شیر آبِ اینجاست و او از خانهاش میآید و میرود سرِ کلاس.
اما این بچه نمیداند که بهخاطر اینکه چنین استادی بیاید در این دانشگاه تدریس کند، این دانشگاه تأسیس شده.
🖋خدای تبارک و تعالی هم این زندگی ما در کرهٔ زمین را یک دانشگاهی قرار داده. شما یک دانشگاه معمولی را بزرگ کنید، میشود کرهٔ زمین.
امکاناتش از آب و هوا و تمام امکانات، تمام خدمات، تمام ماهیانِ دریا، محیط زیست، جانداران، اینها همه آفریده شدند که محیط این دانشگاه یک محیط دلچسبی باشد، زیبا باشد. گلها را خدا خلق کرده.
این مثل همان گلکاریِ محیط فضای سبز دانشگاه است که وقتی دانشجویان قدم میزنند، لذت ببرند و درسشان را خوب بخوانند و هوششان کار کند و سرحال باشند.
🍃خدای تعالی هم برای اینکه پیامبران و ائمه اطهار (علیهمالسّلام) بیایند سر این کلاسها تدریس کنند که درجهٔ اول مال ائمه اطهار (علیهمالصّلاةوالسّلام) است، این دانشگاه را تأسیس کرده و عالم را آفریده و این میوهها و تمام این امکانات بهخاطر این است که خدا بودجه داده این دانشگاه سرِ پا باشد.
خدا میلیاردها ملائکه خلق کرده که اینها خدمت کنند و همه چیز را مرتب کنند. بادها را به حرکت دربیاورند، دریاها را تنظیم کنند، فصول سال را تنظیم کنند و همهٔ چیزهایی که ما از طبیعت میشناسیم. جمعیت حیوانات را کنترل کنند و نظمی که میبینیم در عالَم حیوانات وجود دارد، اینها همه بهخاطر گل روی این اساتید عالَم خلقت است که بیایند سرِ کلاس زندگی ما درسهای انسانیت را به ما یاد بدهند.
💚لذا ما همین نفَسی که میکشیم، به گل روی آقا امام زمان (ارواحناهفداه) خدا تفضّل فرموده و حالا تکتک نفسهایمان، تکتک سلولهای بدنمان که دانشمندان میگویند: سی و چند هزار میلیارد سلول در بدن هر فردی هست یعنی به تکتک سلولهای بدنِ ما، امام زمان (ارواحناهفداه) حق به گردن ما دارند.
چون خداوند میفرماید: بهخاطر ایشان من آفریدم. بهخاطر ایشان سلامتی میدهم. بهخاطر ایشان خورشید را زنده و فعال قرار دادهام. بهواسطهٔ ایشان هوای کرهٔ زمین را خلق کردم که شما بتوانید نفس بکشید.
همانطور که مثلاً در یک سفینهٔ فضایی، آن شرکت یا آن دولتی که سفینه را درست کرده میگوید: ما اگر اکسیژن در این سفینه قرا ندهیم، شما نمیتوانید نفس بکشید پس شما بهخاطر نفس کشیدنِ در آن سفینه، مدیون ما هستید و آنها هم میگویند: بله درست است.
❇️کرهٔ زمین هم همینطور است مثل یک سفینهای است که خداوند در آن اکسیژن قرار داده. ما وقتی از کوه بالا میرویم، دیگر اکسیژن کمکم یک مقدار کاهش پیدا میکند؛ نفسهایمان مشکل پیدا میکند و همینطور در هواپیما و خارج از جوِ کرهٔ زمین.
پس در تکتک نفسهایی که میکشیم، تکتک سلولهای بدنمان، واسطهٔ نعمت چهارده معصوم (علیهمالصّلوةوالسّلام) هستند. بهخاطر آن جایگاه باعظمتی که دارند، بهخاطر اینکه خدا اراده فرموده آنها شاخص و الگو باشند و همه از آنها اطاعت کنند.
حتی انبیاء گذشته مثل معلمینی بودند که کلاسهای دبستان و راهنمایی و دبیرستان را آمدند تا بشریت را برای ورود به دانشگاه آماده کنند که اساتیدش ائمهٔ اطهار (علیهمالسّلام) هستند.
یعنی پیامبرانِ گذشته هم نیابت داشتند از خاندان عصمت و طهارت (علیهم السلام) که این خودش یک بحث عمیقی است که در اذن دخول سرداب مطهر هم به آن اشاره شده که در جای خودش بحثش را خواهیم کرد، انشاءالله تعالی.
در هر حال پیامبران و ائمهٔ اطهار (علیهمالسّلام) از جانب خداوند واسطه هستند برای که خداوند به ما محبت کند، خَلق کند، روزی دهد.
✨«وَ بِنَا يُنَزِّلُ غَيْثَ السَّمَاء وَ ینبت عشب الْأَرْض؛
: بهواسطهٔ ما است که بارانِ آسمان نازل میشود و گیاهانِ زمین میرویند».
✨«و بِعِبَادَتِنَا عُبِدَ الله و لَوْلا نَحْنُ مَا عُبِدَ الله؛
: به عبادتِ ما خدا بندگی میشود و اگر ما نبودیم خدا بندگی نمیشد».
📗که این یک بحث عمیق دیگری است که در این حدیث مطرح شده است.
یعنی اگر خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) نبودند، بندگی در عالم بر زمین میماند یعنی آن اطاعت و تحقق بندگی، بهواسطهٔ تعالیمی است که آنها به مخلوقاتِ خدا میدهند که این بحثهایش لایه به لایه، عمیق و عمیقتر میشود که الآن اگر بخواهیم بگوییم، طولانی میشود.
در حدیث دیگر میفرماید: اگر ما نبودیم نهرها جاری نمیشدند، محصولات به ثمر نمینشست، درختها سبز نمیشد. مثل همان دانشگاه که اگر هدف این نبود که این اساتید بیایند سر کلاس و فرض کنید که یک استاد خیلی برجستهای را دعوت میکنند، خب تمام امکانات بهواسطهٔ این است که او باید بیاید در این دانشگاه تدریس کند.
اگر آن اساتید نخواهند بیایند، دولت میگوید: ما برای چه اصلا درِ دانشگاه را باز کنیم؟ درش را میبندیم، تعطیلش میکنیم. ما که پارک تفریحی نساختهایم. این همه امکانات و بودجه. درختهایی که اینجا سبز هستند، بهخاطر این است که آن اساتید میخواهند بیایند.
حالا این در معنای عمیقش میشوند ائمهٔ اطهار (علیهمالسّلام) با مخلوقاتی که خدا آفریده.
این بحث را کاملش کنیم که جلسهٔ بعد انشاءالله حقّ بعدی را ذکر کنیم.
🖋در حدیثی دیگر رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) میفرمایند: خداوند حضرت آدم را خلق کرد و دنیا را بهصورت یک قطعهای در اختیار او قرار داد یعنی نمایندهٔ خدا در کرهٔ زمین، ایشان بودند.
آنوقت هر چه که برای حضرت آدم بوده، برای رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) و هر چه که برای رسول خدا است، برای ائمهٔ اطهار (علیهمالسّلام) است. یعنی تمام این زندگی و کرهٔ زمین بهخاطر تشریففرمایی خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) بوده که حضرت آدم استادِ اول بوده و همینطور پیامبران بعدی و اساتید بعدی که استاد کل، ائمهٔ اطهار (علیهمالسّلام) میشوند.
📗 در حدیث دیگر میفرمایند: «دنیا و آنچه در دنیاست، برای خدای تبارک و تعالی و برای رسول خدا و برای ما خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) است».
یعنی آنها مرکز هستند.
✨ «فَمَنْ غَلَبَ عَلَی شَيْءٍ مِنْهَا؛
: اگر کسی چیزی را در دنیا به دست آورد»،
هر چه به دست آورد مثلاً خدا یک همسر به او داد، فرزند به او داد، مالی به او داد،
✨«فَلْیَتَّقِ الله؛
: تقوا پیشه کند».
❇️میفرمایند: چون این اول مال ماست، امانت دست او است. مال، ثروت، همسر، فرزند، اینها همه حتی بدنِ خود ما که ما بر آن مسلط هستیم، این امانت خدا در دست ماست.
حالا فرزند و همسر و مال و مال مردم به کنار، حتی بدن خود ما امانت خدا در دست ماست. چشم ما امانت خداست، گوش ما امانت خداست، زبان ما امانت خداست، مغز ما که چه فکری را بپذیریم و چه فکری را رد کنیم، امانت خداست. ما نباید در امانت خیانت کنیم.
حق نداریم هر فکری را بپذیریم و تأیید کنیم چون وقتی یک فکری را تأیید کردیم و گفتیم این مطلب درست است، رفتار و اعمالمان هم دنبال آن فکر قرار میگیرد. وقتی با خود گفتیم: فلان شخص آدم خوبی است، در نتیجه به طرف او خواهیم رفت و به او محبت پیدا خواهیم کرد.
♻️حالا اگر او آدم خوبی نباشد و دشمن خدا باشد چهکار میکنیم؟
اینجا، هم به خدا خیانت کردهایم، هم به خودمان خیانت کردهایم.
یا بالعکس اگر خدا کسی را دوست دارد و دوست دارد ما به طرف او برویم مثل ائمه اطهار (علیهمالسّلام) و شیعیان خالصشان، اولیاء آنها و ما سستی میکنیم و با شایعات، با حرف و حدیثها از دوستان حقیقی امام زمان (ارواحنافداه) فاصله میگیریم، در این جا، هم به خدا و امام زمان علیه السلام خیانت میکنیم و هم به خودمان خیانت میکنیم.
چون وقتی با دید منفی به یک شیعهٔ خالص امام زمان (ارواحنافداه) مثل حضرت سلمان که شیعهٔ خالص امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) بود.
در هر زمانی سلمانها بوده و هستند. ما اگر نشناخته و بدون یقین بخواهیم منفی فکر کنیم، خب به طرف آن اولیاء الهی نخواهیم رفت و از آنها الگوبرداری نخواهیم کرد و مثل کسی خواهیم شد که سرگردان در زندگی خواهیم بود چون نشانی راه خدا، در دست آنهاست. خدا نشانی را به دست ائمه (علیهمالسّلام) داده و ائمه هم به دست اولیاء حقیقیشان، سلمانهای زمانشان دادهاند و ماوقتی نشانی و آدرس نداریم، راه به جایی نخواهیم برد و این مجازاتِ ما است که چرا به آن اولیاء الهی بیمعرفت بودیم.
چرا آنها را درست نشناختیم؟
چرا با شایعات، از آنها دوری کرده و خود را محروم کردیم؟
🖌لذا میفرماید: اگر بر چیزی مسلط شدی؛ مال باشد، فرزند و همسر باشد، قدرت باشد، پست ریاست جمهوری و وزارت باشد، مدیر کلّ جائی باشد، بر هر چیزی از دنیا غلبه پیدا کردی تقوی داشته باش!
که ما حتی بدن را هم گفتیم که اگر بر هیچ چیز تسلط نداشته باشیم. بر بدن خودمان تسلط داریم که البته گاهی میشود که بر بدن خودمان هم تسلط نداریم مثل شخصی که روی تخت بیمارستان حتی چشمش را هم نمیتواند حرکت دهد، اما مغزش کار میکند و طاعت و معصیت خدا را خوب درک میکند که حتی در اینجا هم باید تقوی را رعایت کنیم و چنين بیماری نباید فکر باطل را بپذیرد و مثلا در مغزش تأیید کند که فلان فرقهٔ انحرافی که راه خود را میروند و کاری به اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام ندارند، کارشان درست است.
در اینجا خداوند از این شخص که فقط مغزش فعال است بازخواست خواهد کرد.
درست است که حتی چشمانش را هم نمیتوانسته حرکت دهد، اما مغزش سالم بوده، چرا باطل را تأیید کرده است.
وقتی حکم چنین بیماری چنین است، تکلیف بقیه افراد که اعضای بدنشان، همه یا بعضی از آنها سالم است، روشن است.
خدا فرموده: مثلاً اینطور لباس بپوش، اینطور سر و صورتت را اصلاح کن (در آقایان)، اینجا موهای خودت را حق داری بزنی، آنجا را حق نداری بزنی، انسان مسئول است و در آنچه تکلیف او بوده، مورد سؤال قرار میگیرد.
🔰ما نباید خیانت کنیم در آنچه که خدا امانت دست ما داده که بدن ما باشد.
حق نداریم خودکشی کنیم، حق نداریم بدنمان را ناقص کنیم، حق نداریم چیزی مصرف کنیم مثل سیگار که برای بدن ما ضرر داشته باشد.
✨«وَلْیؤدّ حَقّ الله تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ لیبرّ إِخْوَانه؛
: و حق خدای تبارک و تعالی را ادا کند و به برادران خودش نیکی کند».
اگر خدا مال و ثروتی به تو داده، برادران دینیِ خودت را هم شریک کن.
✨«فَإِنْ لَمْ یَفْعَل ذَٰلِكَ؛
: اگر ادای تقوی و حق خدا را نکند»،
✨«فَاللَّه وَ رَسُولُهُ وَ نَحْنُ بُرَاءٌ مِنْه؛
: خدا و رسولش و ما از او بیزار هستیم».
چون در عمل پا به پای ما نمیآید، دور میافتد. ما میرویم و او در بیابانِ دنیا و جهالتش سرگردان میماند.
📗حدیث آخر را هم عرض کنم. حدیث ۴٠ در دارالسّلام از کتاب بصائرالدرجات، مرحوم صاحب مکیال نقل میکنند از ابیحمزه از امام سجاد (صلواتاللهوسلامهعلیه) که فرمودند:
✨«یَا أَبَا حَمْزَه، لاتَنَامَنَّ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْس؛
: ای ابا حمزه ثمالی! بینالطلوعین، قبل از طلوع خورشید نخواب».
🖋حتماً؛ تاکید میکنند «لا تَنَامَنَّ» یعنی سعی کن این اتفاق نیفتد.
البته حرام نیست. نه اینکه به حالتی باشد که بهواسطه نخوابیدن، یک ضرری هم به خودمان بزنیم. بعضی موقعها یک شرایطی است که اگر انسان نخوابد، ممکن است ضرر بدنی به خودش وارد کند. مثلاً دیر خوابیده، شب تا صبح بیدار بوده حالا نماز صبحش را که بخواند، نمیتواند اصلاً بنشیند یا پرستارها یا خیلی افراد دیگر.
اما بهطور معمول که انسان میتواند زودتر بخوابد و قبل از اذان صبح بیدار شود، نماز شبش را بخواند، بعد نماز صبح را بخواند و تا طلوع آفتاب بیدار بماند و مشغول عبادت یا ذکر یا مطالعه یا کار مفیدی باشد.
حالا بهطور معمول آن موقع هم آدم خوابش نمیآید، وقتی شب را به مقدار لازم خوابیده باشد.
✨«فَإِنِّی أُکْرِهُهَا لَکَ؛
: من کراهت دارم آن موقع بخوابی، نخواب».
✨«إِنَّ اللَّه یقسمُ فِی ذَٰلِكَ الْوَقْت أَرْزَاق الْعبَاد؛
: چون خداوند در این وقت ارزاق بندگان را تقسیم میکند و رزق بندگانش را بر دست ما جاری میکند».
❇️یعنی ما دست به دعا برمیداریم. حالا نه مثل دعاهای ما که بگوییم: مگر امام زمان (ارواحنافداه) چهقدر دعامیکنند که این همه خلق روزی بخورند؟
نه! ما چون نمیدانیم چگونه است، اینطور فکر میکنیم.
با یک دعای حضرت، با یک کلمهای که به خدا عرض میکند، خدا یک کهکشان خلق میکند. با یک دعای حضرت، میلیاردها نفر را به راه خدا هدایت میکند منتها ما نمیدانیم چگونه است، آن ندانستن ما مانع از این نیست که این اتفاق افتاده باشد و یا میافتد.
♻️نتیجه این بحث این است که وجود مبارک آقا امام زمان (عجّلاللهتعالیفرجهالشّریف) واسطهی نعمت بر ما هستند.
ایشان حقّ نعمت بر ما دارند منتها نه مثل اینکه کسی پولی به ما بدهد و گرهای از کار ما باز کند.
نه، تمام وجود ما، خلقت ما، به دنیا آمدن ما، لحظه به لحظه سالم بودن ما، لحظه به لحظه نفس کشیدن ما و همینطور تمام نعمتهایی که خدا برای ما در کرهٔ زمین خلق کرده، اینها بهواسطهی نعمت وجود مبارک امام زمان (ارواحنافداه) است چون ایشان باید باشند تا این دانشگاه معنا پیدا کند.
در این دانشگاه، درسهای انسانیت تحقق پیدا کند و ماها فارغالتحصیلانِ مقام انسانیت شویم. لذا بهواسطه وجود مبارک ایشان، بیایند سر این کلاس تدریس کنند.
📗تازه بعد از ظهور آقا امام زمان (ارواحنافداه) این دانشگاه بازگشایی میشود.
الآن بهظاهر بسته است.
گوشه و کنار یک چند نفری مشغول درس خواندن هستند. انسانهای بیداری مشغول درس خواندن هستند ولی بعد از ظهور امام زمان (ارواحنافداه) این دانشگاه بازگشایی میشود.
✨«وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا» (نصر/۲)
میبینی که بعد از ظهور امام زمان (ارواحنافداه) مردم فوج فوج، هزاران و میلیونها، میلیونها داخل در دینِ خدا میشوند.
ما در مقابلِ این نعمتی که خدا بهواسطه امام بر ما عنایات فرموده، چگونه میتوانیم جبران کنیم؟.
پیغمبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «اگر کسی کار شایستهای در حق شما انجام داد، شما پاسخ دهید».
ما کاری نمیتوانیم بکنیم. چگونه میتوانیم میلیاردها محبت امام زمان (ارواحنافداه) را جبران کنیم؟
🖌حضرت در حدیث ٣۵ فرمودند: اگر نمیتوانید،
✨«فَاِنْ لَمْ تَجِدُوا فَادْعُوا لَه»
اگر نمیتوانید، آن قدر دعا کنید که به این برسی، در نفست بیابی، در قلبت بیابی که دیگر خدا میفرماید:
«بارکالله، ای بندهی من تو حقّ امام زمانت را به جا آوردی».
آنقدر دعا کن که در قلبت بیابی که حقّ امام زمان (ارواحنافداه) را بهجا آوردهای.
نه اینکه ما واقعاً بتوانیم حقّ امام زمان (ارواحنافداه) را بهجا بیاوریم.
خداوند میفرماید:
بنده من، عزیز من، بندهی ضعیف من، بس است. تو آنچه که من انتظار داشتم انجام دادی.
گفتم: برای امام زمانت دعا کن، برای فرجش دعا کن، برای اینکه زندگیِ زمان غیبت و این تاریکی تمام شود، از من عاجزانه درخواست فرجش را بکن و تو عاجزانه، هر چه توانستی دعا کردی. بعد از هر نمازت، در قنوت نمازت، در نماز شبت.
❇️بدبختیهای جامعه را میبینی، گریهات میگیرد، میگویی: اگر آقا امام زمان (ارواحنافداه) بود این اتفاقات نمیافتاد. اگر امام زمان بود، دزدی نمیشد. اگر امام زمان بود، این قتلها اتفاق نمیافتاد. اگر امام زمان بود، این ابرقدرتها نمیتوانستند در جهان تولید مرض کنند بعد داروهایی که شفابخشِ آن مرض است را تولید کنند که جیبهایشان را پر از پول کنند. مردم را مریض کنند که داروهایشان به فروش رود. جنگ ایجاد کنند که سلاحهایشان به فروش رود و اختلافبین جوامع بشری باشد که حکومت کنند و سیاستهایشان را پیاده کنند. اقتصادهای دنیا را جهانی کنند که دیگر هیچ کشوری نتواند سر بلند کند و مجبور باشد تسلیم آنها بشود.
اگر امام زمان (ارواحنافداه) بود نمیگذاشت این اتفاقها بیفتد و ما که او را می شناختیم، ظهورش را نخواستیم و حقش را بهجا نیاوردیم.
🍀ما اگر از خدا درخواست فرج داشتیم، خدا آن حضرت را میرساند و کمترین جبران محبتِ سلامتیمان، جبران نفس کشیدنمان، جبران خواب راحتمان، جبران همهٔ نعمتهایی که داریم، این است که حداقل در دعا کردن برای فرج آقا امام زمان (ارواحنافداه)، برای اینکه هرچه زودتر تشریف بیاورند(معنای تعجیل فرج) و برای سلامتی ایشان دعا کنیم.
برای سلامتی وجود نازنین شان، دعای:
✨اللّٰهُمَّ کُنْ لِوَلیِّکَ الحجة بن الحسن…
و برای درخواست هرچه سریعتر آمدنشان (که معنای دعا برای تعجیل فرج است) جملهٔ:
💫أللَّھُـمَ عَجِّل لِوَليّٖكَ الْفَرَج
و مشابه آن از دعاهایی که هست را با حال عجز و بیچارگی بخوانیم.
درخواست عاجزانه از خدا داشته باشم که خدایا! فرج آقا امام زمان (ارواحنافداه) را برسان و من مشتاق هستم که ظهور حضرتش انجام شود.
دعایی که واقعاً مثل خدای نکرده یک مریضی در بیمارستان دارید که گریه میکنید و دعا میکنید. یک همچین دعایی انسان باید برای فرج امام زمان (ارواحنافداه) بکند تا خدا بفرماید: «بله تو به اندازه توانت برای امام زمانت سعی کردی تا محبتهایش را جبران کنی».
✅خداوند متعال انشاءالله ما را به این حقّ بزرگ و جبرانش با تلاشها و با دعاهایمان، با بندگیمان، با اطاعتمان که بهترین خشنودی برای امام زمان (ارواحنافداه) این است که ایشان ادب خودش را در ما ببیند.
مثل پدری که ادبی که به بچهاش یاد داده، دوست دارد آن ادب را در رفتار بچهاش ببیند؛ در حرفزدنش، در نگاه کردنش، در ایستادنش، در غذا خوردنش، ادبی که به او یاد داده را ببیند.
این حالت همانطور که برای یک پدر و مادر لذت بخش است که ادبش را در بچهاش ببیند، برای وجود مبارک آقا امام زمان (ارواحنافداه) هم لذتبخشتر است که علم و ادبش را در تکتک شیعیانش مشاهده بفرماید.
💫و صَلَّى اللَّهُ عَلَی سَیِّدَنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ٱلطّاهِرِین
۲۶ ربیعالثانی ۱۴۴۱
۱۳۹۸/۱۰/۲
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی
