حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلرَّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
📗از همهٔ برادران و خواهران گرامی بهواسطه تأخیر در جلسه درسهایی از مکیال عذرخواهی میکنم. به جهت مشغولیت به کار مجلهٔ منتظران و ضیق وقت.
جلسهٔ ٢۶ از درسهایی از کتاب شریف مکیالالمکارم را تقدیمتان میکنیم. جلد اول این کتاب در بیان حقوقی که آقا امام زمان (ارواحنافداه) بر ما دارند.
✨”وَ مِنْهَا حَقَّ ُالْوَالِدِ عَلَى الْوَلَد؛
: از جمله حقوقی که آن حضرت بر ما دارند، حقّ پدر بر فرزند است”.
امام (علیهالصّلوةوالسّلام) جایگاه پدر را برای شیعه دارند؛ صاحب مکیال میفرماید:
✨”فَإِنَّ الشِیعَة مَخْلُوقُون مِنْ فاضِلِ طِینِتِهم کما أن الولد مخلوق من والده”
چون شیعیان از باقیمانده طینت ائمه اطهار (علیهمالسّلام) آفریده شدهاند همانطوری که فرزند از پدر به وجود آمده و خلق شده.
🖌حدیث(۴۱) از کتاب مکیال المکارم، از حضرت رضا (علیهالصّلوةوالسّلام) در کتاب شریف کافی است که فرمودند:
✨”اَلْاِمَام اَلْاَنِیسُ الرَّفِیقُ وَ الْوَالِدُ الشَّفِیقُ؛
: امام آن کسی است که با انسان انس میگیرد و انیس و رفیق انسان است”.
یعنی انسان در هر جا که باشد، امام (عليهالسّلام) همراه او است و با او انس میگیرد و با او رفیق است و این بخاطر عظمت روح امام علیه السلام است مثل خورشید که هرکجا بروی همراه شما می آید و در عین حال که با شما است، با میلیاردها نفر دیگر و میلیاردها موجود زنده دیگر هم هست و به همه نور و گرما و زندگی میبخشد و البته خورشید فقط در یک جهت این خاصیت را دارد؛ نور و گرما، آن هم مادی اما روح مطهر امام زمان علیه السلام که مرکز علم و قدرت و لطافت و دعا و واسطهی ارتباط خدا با همهی مخلوقات است، از همه جهات مادی و معنوی به موجودات نور و زندگی و علم و خوشی و سعادت بخشش میکند.
✨”وَ الْوَالِدُ الشَّفِیقُ؛
:امام علیه السلام، پدری دلسوز است”.
☘️انیس و رفیق بودن امام، خصوصاً حضرت رضا (علیهالصّلوةوالسّلام) که «انیسالنّفوس» هستند یعنی اگر نفس انسان میخواهد با کسی انس بگیرد، سزاوار است که با امام، خصوصا امام زمان و حضرت رضا (عليهمالسّلام) انس بگیرد یعنی نزدیکترین کسی که انسان میتواند با او حرف بزند، وجود مبارک امام(علیهالصّلوةوالسّلام) است.
البته اینکه میگوییم نزدیکترین، بهعنوان اینکه حجت خدا هستند و خدا از همه چیز نزدیکتر به انسان است منتها خدا بهواسطه امام با انسان ارتباط برقرار میکند.
این امام است که خداوند روح مطهر او را برای ارتباط با خلق آفریده است که خب بحث خاص خودش را دارد.
🔰در بحث این جلسه، اینکه امام حقّ پدر بودن بر ما دارند بهعنوان اینکه ما فرزند هستیم. البته حقّ پدر بودن برای امام (عليهالسّلام) نه از جهت این است که ما بخواهیم مقام امام را پایین بیاوریم و بگوییم: از لحاظ جسمی مثل مقام پدر بر فرزند هستند. از این جهت نیست، بلکه از این جهت است که انسان مدیون امام (علیهالسّلام) است.
وجود ما مدیون دعای امام و رحمت امام و لطف امام (علیهالسّلام) است.
⚜️اگر دعای امام و درخواستش از خداوند برای به وجود آمدن و حفظ و نگهداری ما نباشد، خداوند علی اعلا، نه ما را خلق میکرد، نه روزی میداد.
اینکه هر لحظه حیات پیدا میکنیم و هستیم، به برکت وجود مقدس امام (علیهالسّلام) است.
✅ مثالی بزنم تا ملموستر بشود:
الان لامپ این اتاق روشن است؛ آیا کارخانه یا ادارهٔ برق (بعنوان مثال) این لامپ را آنوقت که آمد نصبش کرد و روشنش کرد و رفت، آیا این لامپ از آن موقع تا به حال که مثلاً چندسال میگذرد، همینطوری روشن بوده و دیگر ربطی به کارخانهی برق و مدیر آن ندارد یا اینکه مدیریت کارخانه هر لحظه برای دادن برق به خانهی من، اراده دارد که این اتصال پابرجا باشد و باصطلاح هرلحظه برق به من ارسال میکند به طوری که اگر مثلاً یک آن اراده کند برقم را قطع کند، میتواند و اینکار را هم میکند.
🍀در اینجا هم همینطور؛ خداوند متعال ارواح چهارده معصوم علیهم السلام را قبل از خلقت همه چیز آفرید و آنها را جایگاه علم و عصمت و نگهدارندگی در عالم قرار داد همانند مغز و قلب در بدن که اگر نباشند سایر اعضای بدن بیهوده هستند و سپس به خاطر وجود آنها، بقیهی مخلوقات را آفرید و مخلوقاتش را مدیون وجود آنها قرار داد تا:
✨یک: همه تحت فرمان آنها قرار بگیرند و مطیع ایشان باشند تا از راه راست خارج نشوند.
✨دو: مخلوقات بنده خدا باشند نه خودرأی و متکبر و این بندگی و اطاعت بوسیله اطاعت از معصومین (علیهمالسلام) سنجیده میشود و افراد متکبر و خودرأی زیربار اطاعت از حجت خدا نمیروند.
آنها برفرض، اگر مستقیم هم باخدا در ارتباط باشند، به خاطر همان روحیهی خودخواهی و جهالتی که دارند، بازهم از دستورات الهی سرپیچی میکنند و دائماً به خدا دستور میدهند که چهکار بکند و چه کار نکند.
لذا خداوند متعال به قلب مبارک چهارده معصوم (علیهمالسلام) میاندازد تا از او بخواهند چیزی را – مثلاً یک کهکشان با میلیاردها ستاره و سیاره و میلیاردها میلیارد موجود زنده و غیره – بیافریند و خداوند به دعای آنها آن چیز را میآفریند و آن کس یا چیزی را که به دعای آنها آفریده، مدیون و مطیع ایشان قرار میدهد و لذا آنچه خلق شده و هر آن خداوند حیات تازه به او میدهد، خداوند عمداً اراده فرموده است که به خاطر معصومین (علیهمالسلام) باشد که این مطلب در حدیث شریف کساء توسط حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) از قول خداوند تبارک و تعالی بیان شده است و خداوند هدف از خلقت همه موجودات را محبتش به چهارده معصوم (علیهمالسلام) دانسته است و لذا حیات ما در هر لحظه، مدیون دعای امام زمان ارواحنافداه و اجداد طاهرینش است.
🌱این همان مثال مدیریت کارخانه برق است که هرلحظه اراده میکند برق به خانهی شما برسد و اگر یک آن این اراده قطع شود کافیست رگ حیات ما را قطع کند و ما نیست و نابود شویم.
♻️ به همین خاطر وقتی آن شخص پلید از امام جواد نزد خلیفهی عباسی سعایت و سخنچینی کرد و به آن حضرت تهمت زد، امام جواد (علیهالسلام) به خلیفه بناحق عباسی فرمود به این شخص بگو قسم بخورد که این چیزی که به من نسبت میدهد راست است و دروغ نیست و آن شخص هم شروع کرد به قسمهای بزرگ بالله و تالله… و خدا را باعظمت یاد کرد که امام جواد (علیهالسلام) فرمودند که نه، به او بگویید اینطور قسم بخورد که من از حول و قوهٔ خدا بیزار و جدا هستم اگر دروغ گفته باشم و آن شخص نادان و دنیاپرست هم مجبور بود اینطور قسم بخورد چون نمیتوانست از دستور خلیفه سرپيچی کند و البته خودش هم احمق و نفهم و متکبر و دشمن حق بود و قسم را شروع کرد قسم خوردن آنطور که امام جواد (علیهالسلام) فرموده بود که تا جملهٔ قسم تمام شد، نقش بر زمین گردید و هلاک شد؛ چرا؟ چون ارتباطش با حول و قوه الهی را با دست خودش قطع کرد.
بنابراین، خداوند هرلحظه اراده میفرماید که به ما زندگی و حیات بدهد که هرلحظه بخواهد میتواند آن را قطع کند و این ارادهی خداوند بر تداوم حیات ما، به خاطر محبتی است که به چهارده معصوم (علیهمالسلام) دارد.
🌱حال، برای ملموس شدنِ این حق بزرگ امام، آن را به حق پدر و فرزند مثال زدهاند که همانطوری که فرزند از آن ذرهای که نطفهاش منعقد میشود، پدر و مادر حق بر گردن او دارند و با تربیت آنها، با تلاش آنها، با زحمات آنها، وجودش شکل میگیرد؛ اصل وجود و اصل روحِ انسان به همین مثال است مانند پدر و فرزند است.
حالا خصوصاً اینکه روایات داریم که رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلم)
فرمودند:
✨”أَنَا وَ عَلِیٌّ أَبَوَا هَذِهِ الْأُمَّة؛
: من و علی دو پدر این امت هستیم”.
♻️البته دو پدرِ این امت مانند پدر و پدربزرگ، پدر و پدرِ پدر یا پدرِ مادر هر دو پدر هستند مثلاً برای امام حسن و امام حسین (علیهماالسّلام)، هم حضرت علی (علیهالسّلام) پدر است، هم رسول خدا پدر است. یکی پدر مستقیم است یکی پدرِ مادر است.
اینکه حضرت رسول و امیرالمؤمنین (علیهماالسّلام) دو پدرِ این امت هستند؛ از این جهت است که گویا رسول اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) از جهت روحی پدر امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) هستند، امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) هم پدر ما هستند. یک تشبیهی است برای جایگاه و موقعیتی که آن دو بزرگوار بر امت دارند.
❇️امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) از رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) نور میگیرد، رسول خدا هم از خدا نور میگیرد. همانطوری که جسممان از پدر شکل میگیرد، روحمان هم از ائمه (علیهمالسّلام) شکل میگیرد.
شخصیت انسانیِ ما زمانی شکل میگیرد که تحت تربیتِ این پدر گرامیِ امت یعنی امام (علیهالسّلام) باشیم.
📚از حضرت صادق (صلواتاللهعليه) روایت دیگری است که مرحوم صاحب مکیال نقل میکنند. حضرت میفرماید:
✨”إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَنَا مِنْ عِلِّيِّينَ؛
: خداوند ما را از علیین خلق فرموده”.
علیین در قرآن کریم، در سوره «مطففین» است که میفرماید:
✨«وَمَا أَدْرَاكَ مَا عِلِّيُّونَ» (مطففین/١٩)
✨«كِتَابٌ مَّرْقُومٌ» (مطففین/٢٠)
✨«يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ» (مطففین/٢١)
📚علیّین یعنی جای خیلی بالا، برترین جاها در خلقت خدا، آنجا را علیّین میگویند. آن بالاترین جایگاهها.
خداوند میفرماید:
✨«كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ» (مطففین/١٨)
ابرار یعنی نیکان، افراد نیکسیرت، افراد نیکوکار، ابرار شدهاند یعنی آنقدر نیکی کردهاند که شدهاند نیکوکاران یعنی وجودشان نیکی و خوبی و خیر است.
در همهٔ حالات، اینها ابرار هستند. اینها کتابشان در علیّین است یعنی نامه اعمالشان در علیّین است.
✨«وَ ما أَدْراكَ ما عِلِّيُّونَ؛ (مطففین/١٩)
: و تو چه میدانی که علیُّون چه هست».
✨«كِتَابٌ مَّرْقُومٌ؛ (مطففین/٢٠)
: یک پرونده و کتاب نوشتهشده است که
✨«يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ»
🖋آن مقربون که مقامشان بالاتر از ابرار است که تعبیر به ائمه اطهار (علیهمالصّلوةوالسّلام) است، آنها پروندههای ابرار و نیکوکاران را ملاحظه میکنند.
یعنی در آن جایگاه بلندی که فرض کنید بهعنوان مثالهای دنیا مثلاً پروندهی مردم یک کشور، در آن مرکز اسناد و مدارکِ محرمانهی یک سازمانِ امنیتی یا جایگاههای خاصّ خودش است، هر کسی به آن پروندهها دسترسی ندارد. افراد خاصی که مثلاً امین باشند، محرم اسرار باشند، به آن پروندهها دسترسی دارند. چنین مثلی اینجا است.
آن جایگاه و مرکز محرمانهی اسرار عالم هستی، اسمش را «علیّون» میگذارند؛ و مقربان درگاه الهی آن کتاب و پرونده را مشاهده میکنند؛ چون خداوند متعال اسرار بندگانش را به کسی جز مقربان، یعنی ائمه اطهار علیهم السلام یا اولیاءشان، مثل امامزادگان معظم علیهمالسّلام، مطلع نمیکند.
«و تو چه میدانی علیّون کجاست؟»
چون که ماها دسترسی نداریم به آنچه که ائمه اطهار، خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) دسترسی دارند.
✨«كِتابٌ مَرْقُومٌ» (مطففین/۲۰)
✨«يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ» (مطففین/٢١)
✳️آنها سر در میآورند، آنها میتوانند آن پروندهها را بخوانند، اعمال و رفتار ما، همه چیز آنجا ثبت است؛ آنها دسترسی دارند.
همهٔ نیتهای ما آنجا نزد ائمه اطهار (علیهمالسّلام)، نزد اولیاءشان، هر کسی را که صلاح بدانند مطلع کنند، از آنجا مطلع میکنند که مثلاً فرض کنید بعضی ازاولیاءشان، از اولیاء الهی مثل سلمان و امثال اینها هم از یک بخشی از آن اطلاعاتِ محرمانهی اسرار بندگان خدا مطلع میشوند و مثلاً بوده بعضی اولیاء خدا برای تربیت افراد، یک چیزهایی را که کسی خبر نداشته جز خدای تبارک و تعالی، اینها خبر میدادند و آن شخص را که میخواستند تحت تربیت قرار بگیرد؛ مطلع میکردند و آنها هم به آن شخص تذکر میدادند که مثلاً در این حالت نباش یا فلان روحیه را از خودت اصلاح کن
🖌 اولیاء ائمه اطهار علیهم السلام مثل سلمان و ابیذر و مقداد که در هر زمان امثال ایشان بدست امام زمان ارواحنافداه تربیت میشوند، به حسَب مصلحت، ممکن است توسط علم امام علیه السلام از حالات خصوصی بندگان خدا مطلع شوند تا آنها را تربیت و اصلاح کنند.
یعنی شخصی که تحت تربیت خاندان عصمت و طهارت (علیهم السلام) است، یکدفعه، یکچیزی را ائمه اطهار (علیهمالسّلام) به آن ولیّ خدا مطلع میکنند و او وظیفه پیدا میکند به این شخص تحت تربیتش بگوید و او هم با خودش میگوید: خب، ممکن است خدا این ولیّش را از همهی اخلاق و صفات درونی من مطلع کند، پس باید حواسم جمع باشد و مراقب رفتارم باشم.
مثلاً اگر در زمان جناب سلمان زندگی میکردیم و میخواستیم از تربیتشدگان مکتب امیرالمؤمنین علیه السلام باشیم، با خود میگفتیم جناب سلمان از حالات من مطلع است و من نباید دست از پا خطا کنم.
این مقام علیین است که از پرونده و کتاب اسرار ما مطلع میشوند تا مربی ما باشند و برای رسیدن به مقام صالحین تربیتمان کنند.
✳️حضرت میفرمایند: خدا ما ائمه و اهل بیت را از «علیّین» خلق کرده یعنی آن جایگاهی که کسی دیگر نمیتواند به آنجا برسد یعنی بدن ما را از آنجا خلق کرده.
✨”وخَلَقَ اَرواحَنا مِن فَوقِ ذَٰلِكَ؛
: ولی ارواح ما بالاتر از علیّین است چون ارواح شیعیان ما از علیّین خلق شده است”.
✨”وَخَلَقَ اَرَواحَ شِیعَتِنا مِن عِلِّیِّین؛
: ارواح شیعیان ما را خدا از علیّین خلق کرده و اجسادشان و بدنهایشان را از پایینتر از علیّین خلق کرده”.
✨”فَمِن اَجٔلِ ذَلِکَ القِرابةُ بَیْننَا و بَینَهُم؛
: بهخاطر همین است که بین ما و شیعیانمان قرابت و نزدیکی هست”.
✨”وَقلُوبهُم تَحِنُّ اِلَینا؛
: دلهایشان بهسوی ما کشیده میشود”.
💚 این که قلبهای ما بی چون و چرا تسلیم حق باشد و در برابر آن تکبر نکند، علامت شیعه بودن ما است.
میتوانیم برای آنکه ببینیم مایهٔ اصلی شیعهی امیرالمؤمنین علیه السلام بودن در ما هست یا نه، باید ببینیم چقدر در برابر حق تسلیم و متواضع هستیم و در برابر خدا چون چرا، حتی در دلمان نمیکنیم.
خودتان را یک بررسی بکنید، خودتان میفهمید مؤمن واقعی و شیعهٔ حقیقی هستید یا نه، ببینید صادقانه چقدر در برابر حق و چنددرصد در برابر خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) تسلیم هستید؟
اگر صددرصد تسلیم هستید یعنی هر شرایطی پیش بیاید، هر امری پیش بیاید که از جانب پروردگار متعال است ولو بر خلاف میل دلِما باشد، تسلیم هستید و هیچ چون و چرا در برابر آن نمیکنید، بدانید که خمیرمایهٔ اصلی عنصر تشیع بودن در شما هست.
☘️خدای تعالی میخواهد ائمه اطهار (علیهمالسّلام) را مطلقا بر ما برتری و اولویت دهد، اینکه رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و ائمه هدی (علیهمالسّلام)، حقّ تصمیمگیری برای ما داشته باشند؛ یعنی جلوتر از خودِ ما بر ما حق داشته باشند که تصمیم بگیرند مثل پدری که در مقام تصمیم گیری برای اموال طفل خردسالش، حرف و تصمیمش مقدَّم بر طفل است و بر او اولویت دارد.
تسلیم بودن صددرصد در برابر حق، علامت سلامتی روح و قلب انسان است.
(البته علت علمیِ این اولویت در بحث جلسهٔ بعدی، انشاءالله به آن پرداخته میشود.)
♻️ قلبی که اینطوری است(یعنی صددرصد در برابر خدا و ائمه اطهار علیهم السلام تسلیم است)، از “علیّین” است.
لذا انسان خیلی باید قدر بداند.
ببینید آیا اینطوری هستید؟.
اینکه کاملا تسلیم باشید؛ اين که هر حکمی خداوند بدهد، هر حکمی ائمه اطهار (علیهمالسّلام) بدهند، هیچ چون و چرا نمیکنید و شرط برایش نمیگذارید.
چون بعضی وقتها یک چیزهایی هست که ماها تسلیم نیستیم یعنی دنبال یک راهِ باصطلاح در رو ایی پیدا کنیم تا آنچه که دلمان میخواهد انجام شود.
🖌خداوند امتحانات مختلفی از بندگانش میگیرد. از مردها یکجور، از زنها یکجور. در شرایط مختلف قرار میگیرند چون بین زن و مرد از جهت خلقت بدنی و یک سری عواطف و احساسات تفاوت وجود دارد.
لذا امتحاناتشان هم فرق میکند منتها فرق چندانی نمیکند، در اصلِ کار این است که خدای تعالی یک چیزی را میخواهد و بعد که پذیرشش، خلاف خواستهی ماست مثلاً یک عزیزی را میخواهد از ما بگیرد که خیلی دوستش داریم و او را میخواهد از دنیا ببرد؛ (به مثال خودمانی) ما از یک طرف میکِشیم و خدا هم از طرف دیگر میکِشد و میخواهد او را ببرد؛ خدا میفرماید: من میخواهم بِبَرمش، ما میگوییم نه بماند و آخرش هم خدا کارِ خودش را میکند و او را میبرد. بعد میگوییم: خدایا، چرا؟
میفرماید: میخواهم تو را تربیت کنم که هر چه من میخواهم، تو بخواهی. نه اینکه هر چه تو میخواهی، من بخواهم. این وقتی است که بین خواست ما و خواست خدا اختلاف وجود دارد.
چنین روحیهای را میگویند: علیّین. یعنی روحیه تسلیم بودن.
❇️خدای تعالی، ارواح ائمه اطهار (علیهمالسّلام) را از فوق علیّین خلق کرده یعنی چیزی است که قابل تفسیر و درک برای ما نیست ولی بدنهای آنها را از علیّین خلق کرده یعنی آن بهترین و پاکیزهترین خلقتِ خدا که ارواح ما هم از علیّین است یعنی هیچ غلّ و غشی در آن نیست.
شیعیان کسانی هستند که هیچ غلّ و غشی در آنها نیست و تسلیم هستند، قلبشان تسلیم است.
📗از امام باقر (صلواتاللهعليه) است که همینطور میفرمایند: خداوند ما را از «أعلی علیّین» خلق کرده که یعنی ارواحشان بالاتر از علیّین است.
✨”وَخَلَقَ قُلُوبَ شِيعَتِنَا مِمَّا خُلِقْنَا؛
: و قلوب شیعیان ما را هم از اعلی علیّیین خلق کرده”.
✨”وَخَلَقَأَبْدَانَهُمْ مِنْ دُونِ ذَٰلِكَ؛
: بدنهایشان را از پایینتر از آنجا خلق کرده”.
✨”فَقُلُوبُهُمْ تَهْوِي إِلَيْنَا؛
: به همین خاطر، دلهایشان به ما کشش دارد، دلهایشان شیفته ماست”.
«تَهْوِی» معنای شیفته بودن است. دلهای شیعیان، شیفته ما است.
✨”لِأَنَّهَا خُلِقَتْ مِمَّا خُلِقْنَا؛
: چون از جاییکه ما خلق شدیم، آنها هم خلق شدهاند”.
☘️البته تصورِ اینکه بدنهای ما از پایینتر از علیّین خلق شده، چون در خلقت خداوند، تفاوت وجود دارد. بعضی چیزها پاکیزهتر هستند، بعضی خالصتر هستند مثلاً بهعنوان مثال، ممکن است عسلها با هم تفاوت داشته باشند و یک عسلی خیلی درجه بالایی داشته باشد و یک عسلی درجه پایین باشد یا یک چیزهایی هم با آن قاطی کرده باشند.
✳️خداوند روح شیعیان را (آنها که در برابر ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام هیچ چون چرایی حتی در دلشان ندارند) از علیین و بدنهای آنها را از پایینتر از آن خلق کرده است. یعنی خداوند کسی را که قلبش تسلیم بی چون و چرای حق است را از پاکیزه ترین ها میآفریند.
شما یک چیز خیلی پاکیزه و یک نوشیدنیِ خیلی خوب را در یک ظرف خوبی میریزید. ظرفهای متعدد دارید یکی گِلی است، یکی مثلاً ممکن است یک مقدار گرد و غبار درون آن باشد، یک ظرفی قیمتیتر باشد، یک ظرفی هم که خیلی ارزشمند باشد، آن را برای مهمانی می گذارید که از همه عزیزتر است.
☘️خدای تعالی هم ارواح شیعیان را که از علیین خلق کرده، در خلقت بدنهایشان هم محل پاک را انتخاب می کند و لذا او را از راه حلال دنیا می آورد، نه از راه حرام و نامشروع.
توضیح بیشتر اینکه:
خداوند قبل از عالم دنیا همهی ارواح انسانها را آفریده بود و همه را مدت دوهزارسال تحت تعالیم توحیدیِ ارواح مطهر چهارده معصوم علیهم السلام قرار داد و در پایان امتحانی از آنها گرفت.
در نتیجهٔ این امتحان، یک سری ارواح آمدند تسلیم شدند یعنی گفتند: خدایا! هر چه تو بگویی، هر چه ائمه اطهار (علیهمالسّلام) بگویند، ما میپذیریم و صادق بودند در تسلیم بودنشان.
یک عده هم نه!، خیلی صادق نبودند و میخواستند دنبال خواستههای نفسانیشان بروند و بهظاهر تسلیم شدند ولی در باطن میخواستند دنبال خواستههای خودشان بروند و در ذهنشان این بود که (باصطلاح خودمان) حالا ببینیم چه میشود.
این یعنی، من باید ببینم چی دلم میخواد، آیا تسلیم بیچون و چرا بودن رو میپسندم یا نه.
همین حالتی که خیلی ها در این دنیا دارند.
این حالت را از همانجا انتخاب کردهاند؛ منتها در عالم قبل از دنیا میدانی برای نشان دادن خودشان نداشتهاند اما در دنیا خدا میدان شهوت و غضب را باز گذاشته تا انسانها باطن خودشان را بیرون بریزند و میریزند و خدای تعالی با لطافت و ظرافت این امتحان را انجام میدهد و در نتیجه بهشتی از جهنمی و درجات بهشتیان و درجات جهنمیان همه از هم متمایز میشود.
آنهایی که در امتحانات، در سختیها، در مصائب، در چیزهایی که خداوند علاقه ایجاد میکند، واقعاً تسلیم هستند، همان دانشآموزان ممتاز هستند.
بلی، خداوند میگذارد انسان به چیزی، خوب علاقه پیدا کند، مثلا فرزند دلبندی به او میدهد بعد آن را از انسان میگیرد تا میزان تسلیم بودنِ او معلوم شود که بعضیها اینجا مشکل پیدا میکنند و تسلیم نمیشوند.
🖌آنوقت ارواحی که خوب تسلیم هستند را خداوند در بدنهایی که پاکیزهترینها باشند، قرار میدهد.
📚در کمالالدین مرحوم صدوق ره است که از امام صادق (عليهالسّلام) از این آیه سؤال شد که:
✨«ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ» (ابراهیم/٢۴)
خداوند مثَل زده کلمه طیبه را.
(آن عقیده پاکیزهای که مطابق حق است را خداوند «کلمهٔ طیبه» گفته است).
کلمه پاکیزه، یعنی آن عقیده پاک به ولایت اهل بیت عصمت و طهارت (علیهمالسّلام).
🍀این مثَلش، مثَل درختی است که ریشهاش در عمق زمین فرو رفته و شاخههایش هم در آسمان است.
سپس امام صادق علیه السلام فرمودند: این اصلش و ریشه اصلیاش، درخت طیبه، رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) است و شاخههایش که در آسمان هستند، امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) است و حسن و حسین (علیهماالسّلام) میوه این درخت هستند و همچنین نُه فرزند امام حسین (عليهالسّلام) شاخهها هستند و شیعیان هم برگهای این درخت هستند.
✅حضرت میفرمایند: به خدا قسم! یکی از اینها (یعنی یکی از شیعیان ما) از دنیا میرود، یک برگ از این درخت میافتد.
حالا ممکن است در حالت مثالی و تصویریاش هم اینطوری باشد ولی اصلش به این شکل است. خداوند مثَل زده که یک درختی است که درخت طیّبه عقیدهٔ پاک، عقیدهٔ حق، عقیدهٔ توحید، به شکل درختی است که رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) ریشهاش است و شاخههایش ائمه اطهار هستند و شیعیان هم برگهای این درخت هستند.
لذا ما شیعیان اگر برگهای سبزِ خوبی باشیم، زینتبخش این درخت هستیم.
وقتی شیعیان، شیعیان پاکیزهای در افکار و اخلاق باشند؛ بینندهای که میآید نگاه میکند به این دستگاهِ هدایت الهی که ائمه اطهار (علیهمالسّلام) هستند، اینها را بدون برگ نمیبیند.
🌱درختِ بدون برگ مثل زمستان، خالی است. حیات دارد ولی برگهایش ریخته. شیعیان وقتی که سبز باشند و اعمالشان اعمال شایسته باشد، اخلاقشان و رفتارشان باعت میشود که این درخت، زیبایی خودش را حفظ کند.
لذا ائمه اطهار (علیهمالسّلام) فرمودند:
«زینت ما باشید و مایهٔ زشتی ما نباشید».
در بحار، از «أمالی شیخ طوسی ره» از رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) روایت است که فرمودند:
✨” أَنَا شَجَرَة؛
من هستم آن درخت(که خداوند متعال در سورهٔ مبارکه ابراهیم مثال زده) و فاطمه شاخهاش است و علی (علیهالسّلام) لقاحش است و حسن و حسین (علیهماالسّلام) میوهاش هستند و دوستدارانشان برگهای این درخت هستند.
اینها تشبیهاتی است که خدای تعالی و ائمه اطهار (علیهمالسّلام) فرمودند و روایات زیادی در این باب هست.
📚این حقّ دیگری بود که از امام (علیهالسّلام) بر ما است. بنابراین امام (علیهالسّلام) چون اصل و اساسِ وجود ما هستند، یعنی بهخاطر وجود امام است که خدا ما را آفریده. اگر پذیرای حق باشیم، برگهای این درخت میشویم.
مسلّماً برگ بدون درخت، اصلاً حیاتی ندارد. ما هم تسلیم بودنمان در برابر حق، باعث میشود وجودمان یک برگ سبزی باشد. وقتی قلب تسلیم بود، دست و پا و چشم و گوش هم دنبال قلب حرکت میکنند.
وقتی شما یک چیزی را در فکرِ خودتان پذیرفتید که اینطور باید باشد، اینطور درست است، طبعاً عملتان هم دنبال آن قرار خواهد گرفت.
✳️اگر یک جایی دیدیم عملمان خلاف عقیدهمان است، بهمقداری که عملمان تخلف دارد، تسلیم بودنمان هم درصدش کمتراست. چون اگر خوب تسلیم بودیم، دیگر دلیل ندارد چیزی را که انسان کاملاً پذیرفته و صددرصد تسلیم است، خلافش را عمل کند. معلوم است یک مقداری نفسِ در تسلیم بودن مشکل دارد ولی چون حالا درصدِ تسلیم بودنش مثلاً ۶۰% است؛ ۴۰% در اعمالش ممکن است تخلف دیده شود که خب باید پاکسازی کند و از خودش آفتزدایی کند.
💫و صَلَّی اللهُ عَلَی سَیِّدنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ٱلطّاهِرِین
۲ جمادیالثانی ۱۴۴۱
۱۳۹۸/۱۰/۸
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی حفظهاللهتعالی
