📚صحبت دربارهٔ سوره مبارکه یس آیه دوازدهم است. قبل از شروع توضیحات، قول داده بودم یکی از فضائل سوره یس را ذکر کنم.
در روایت از پیامبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) است که هر مریضی که نزدیکِ فوتش است، این سوره بر او خوانده شود قبل از اینکه فوت کند، به عدد هر آیهای که بر او خوانده میشود، ده ملَک نازل میشوند و در پیشگاه او میایستند و برای او از خداوند طلب مغفرت میکنند و در هنگام مرگش آنجا حضور دارند.
[این توضیح را من میدهم که این حضور، باعث آمرزش او میشود چون در حال طلب مغفرت برای او هستند] و آن ملائکه در تشیع جنازهاش شرکت میکنند.
سوره مبارکه یس ٨٣ آیه است، با «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» ٨۴ آیه میشود که ضربدر ده کنیم یعنی ٨۴٠ ملک حضور پیدا میکنند و در تشیع جنازهاش شرکت میکنند، بر او نماز میخوانند و حتی موقع دفنش هم آنجا حضور دارند و طبعاً برایش استغفار میکنند و انشاءالله موجب لطف و آمرزش او میشود.
🖋آیه دوازدهم را صحبت میکردیم. مرحوم صدوق روایت میکند به سندش از امام محمد باقر (علیهالسّلام) که آن حضرت از جدشان، فرمودند:
وقتی که آیه دوازدهم سوره مبارکه یس بر رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) نازل شد همین آیه
✨«وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ» (یس/۱۲)
ابوبکر و عمر از جای خودشان بلند شدند و گفتند: یا رسولالله! آیا اینکه خدا میفرماید:
ما همه چیز را در امام مبین جمع کردیم، آیا منظور تورات است؟
فرمودند: نه.
آن دو نفر گفتند: آیا انجیل است؟
فرمودند: نه
گفتند: آیا قرآن است؟
فرمودند: نه.
پس در این هنگام امیرالمؤمنین (علیهالصّلوةوالسّلام) تشریف آوردند. رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) به امیرالمؤمنین اشاره کردند و فرمودند: امام مبین اوست.
✨” إِنَّهُ الْإِمَامُ الَّذِي أَحْصَى اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فِيهِ عِلْمَ كُلِّ شَيْءٍ ” (معانیالأخبار/صفحه ۹۵)
☘️ایشان هستند امام مبینی که خداوند در او علم همه چیز را جمع و احصاء کرده است.
یک سوالی ممکن است اینجا در ذهن بعضیها بیاید که چرا وقتی اینها از پیغمبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) پرسیدند: آیا منظور قرآن است؟ ایشان فرمودند: نه منظور قرآن نیست.
📗خدای تعالی در آیه دیگری از قرآن همین را میفرماید.
میفرماید:
✨«وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ؛ (انعام/۵۹)
: هیچ تر و خشکی نیست مگر اینکه ما در کتاب مبین جمع کردیم».
اینجا هم میفرماید:
علم همه چیز را در «امام مبین» جمع کرده.
چرا حضرت میفرمایند: منظور، قرآن نیست بلکه علیبنابیطالب (عليهالسّلام) منظور است؟
علتش این است که اینجا این دو نفر میخواستند قضیه را ببرند روی چیزهایی که بعداً خودشان بتوانند از امامت و ولایت امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) منحرفش کنند که بگویند: قرآن، منظور است و قرآن را هم ما خودمان میفهمیم که چه میگوید و نیازی به علیبنابیطالب نیست. کما اینکه این را بعد از شهادت پیغمبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) صراحتاً بیان کردند.
به امیرالمؤمنین گفتند: این قرآنت را بردار و ببر برای خودت! ما نیازی به قرآن تو نداریم.
💚حالا قرآنِ امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) قرآنی بود که با تفسیرش از جانب پروردگار نازل شده بود. پیامبر اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) بیان فرمودند، امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) نوشته بودند که با آن تفسیری که نازل شده بود، دیگر جایی برای اینکه اینها بخواهند میدانداری کنند، باقی نمیماند و لذا تماماً ولایتِ امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در آن تفسیر، صراحتاً مطرح شده بود. کَما اینکه قسمتهایی از آن تفسیرها در روایاتِ ما توسط ائمه اطهار (علیهمالسّلام) بیان شده است.
🍃لذا در اصل، قرآن همان کتاب مبین است ولی کتاب مبین است نه امام مبین. فرق است بین کتاب مبین و امام مبین.
«کتاب مبین» یعنی همین آیات قرآن که نوشته شده. این آیات، روشنگر است.
کتابِ مبین است. مبین یعنی روشنگر، روشنیدهنده، روشنکننده، جداکنندهی بین حقّ و باطل است.
فرقش با امام مبین این است که امام مبین یعنی یک انسانِ زنده سخنگو که جلوی هرگونه برداشتِ غلط از قرآن را میگیرد ولی کتاب مبین، با اینکه روشنکننده است ولی اینکه بیاید جلویِ مردم بجنگد و هدایت کند و جلوی انحرافات را بگیرد، به آن شکلی که امام مبین میتواند این کار را بکند، نیست.
🖌همانطوری که در طولِ این چهارده قرن، دیدیم که امیرالمؤمنین و ائمه اطهار (علیهمالسّلام) که خانهنشین شدند، امام مبین که خانهنشین شد، از کتاب مبین هرگونه سوء برداشتی و هرگونه تفسیر به رأیی به نفع خودشان کردند و البته اگر مردم به کتاب مبین توجه میکردند، جلوی انحرافشان را میگرفت.
چون «کتاب مبین» مردم را به «امام مبین» ارجاع میدهد.
قران در آیاتش مردم را بهسوی امام مبین هدایت میکند. میگوید: یک امام معصومی باید منظورِ آیات من را بیان کند.
✨«فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکرِ إِن کنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ»﴿نحل/۴۳﴾
♻️ولی در مورد کتاب مبین هر کسی میتواند برداشت و توجیهات خودش را بیان کند و اعتنایی به هدفِ قرآن نکند ولی امام مبین شمشیر میکشد و جلوی آنها ایستادگی میکند. حداقل انحرافات را بیان میکند و کسی نمیتواند برداشتِ غلط از قرآن بکند و به قرآن نسبت دهد، بگوید: قرآن این را میخواهد بگوید و کس دیگری هم نتواند حرفی بزند چون علمِ مردم اندازهٔ خودشان است. یکنفر یک برداشت غلط کند، آن یکی نمیتواند این برداشت غلط را پاسخ بدهد مگر امام مبین که او بیاید و با عصمت و علم خودش، جلوی انحرافات را از جامعه اسلامی و جامعهٔ بشری بگیرد.
این یک مطلب دربارهٔ این آیه شریفه که باز روایات دیگری هست که انشاءالله در جلسهٔ بعد عرض خواهیم کرد.
💫و صَلَّی اللهُ عَلَی سَیِّدنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ٱلطّاهِرِین
۱۲ جمادیالاول ۱۴۴۱
۱۳۹۸/۱۰/۱۹
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی حفظهاللهتعالی
حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی