أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلرَّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
🖌صحبتمان دربارهٔ سوره مبارکه یس است. در فضیلت این سوره مبارکه مرحوم صدوق از امام صادق (علیهالصّلوةوالسّلام) نقل میکند:
✨”إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ قَلْباً؛
: برای هر چیزی قلبی است”،
✨”وَ إِنَّ قَلْبَ الْقُرْآنِ يس؛
: و بهدرستی که قلب قرآن سوره مبارکه یس است”.
✨”فَمَنْ قَرَأَهَا قَبْلَ أَنْ يَنَامَ؛
: کسی که قبل از اینکه بخوابد این سوره را بخواند”،
✨”أَوْ فِي نَهَارِهِ قَبْلَ أَنْ يُمْسِيَ؛
: یا در روز قبل از اینکه روز تمام شود”،
✨”كَانَ فِي نَهَارِهِ مِنَ الْمَحْفُوظِينَ وَ الْمَرْزُوقِينَ حَتَّى يُمْسِيَ؛
: در آن روزش از محفوظین و روزی دهندهشدگان است تا اینکه شب کند”.
✨”وَ مَنْ قَرَأَهَا فِي لَيْلِهِ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ؛
: کسی که قبل از خواب این سوره را بخواند”.
✨”وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ أَلْفَ مَلَكٍ يَحْفَظُونَهُ مِنْ شَرٍّ كُلِّ شَيْطَانٍ رَجِیمٍ؛
: خدا به او هزار ملک را موکل میکند که او را از شر هر شیطان رانندهشدهای حفظ کند”.
📗صحبتمان دربارهٔ آیه دوازدهم سوره مبارکه یس است. آیهای است که بسیار در قرآن اهمیت دارد و چند جلسهای است که داریم دربارهٔ این آیه صحبت میکنیم. دربارهٔ امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) است که به صراحت خدای تبارک و تعالی میفرماید:
✨«وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ؛ (یس/۱۲)
: ما همه چیز را در امام مبین جمع کردیم».
❇️ما یک مرکزی تأسیس کردیم که تمام علم در آنجا «ذخیرهشده» است و آن امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) است که عرض کردیم خداوند نمیفرماید «کتاب مبین» بلکه میفرماید «امام مبین» که فرقش را در جلسات گذشته عرض کردیم که کتاب مبین با امام مبین فرق میکند.
کتاب مبین نوشتهای است که تبیینکننده و روشنکننده حق از باطل است ولی هر کسی نمیتواند از کتاب مبین که قرآن است، حقایق را بیرون بکشد. اگر اینطور بود، همه میتوانستند از قرآن تمام حقایق را بیرون بکشند. تمام حقایق در قرآن هست ولی آن کسی که باید آن را بیرون بکشد امام مبین است.
☘️در کنار کتاب مبین، امام مبین لازم است. بلاتشبیه کتاب مبین مانند یک حافظه کامپیوتر است که تمام اطلاعات در آن هست ولی یک دستگاهی میخواهد که آن اطلاعاتی که در حافظه کامپیوتر و در آن دستگاهی که برای ما مثل یک مثلاً فلزی بیشتر نیست، آن اطلاعات را روی صفحهٔ کامپیوتر نمایش دهد. امام مبین، نمایشدهنده اطلاعاتی است که در قرآن کریم هست و آشکارکننده حقایق عالم هستی است.
📚بعضی از احادیث دربارهٔ این آیه شریفه را تقدیم کردیم. امروز هم یکی، دو روایت را عرض میکنیم که این روایت، نوزدهمین روایت در ذیل این آیه در تفسیر شریف «البرهان» است که روایاتِ تفسیری آیات را در این تفسیر، اهل تحقیق میتوانند مطالعه بفرمایند. مرحوم شیخ در کتاب «مصباحالانوار» از «مفضّل بن عمر» نقل میکند که عرض کرد:
✨”دَخَلْتُ عَلَی الصَّادِق”
خدمت امام صادق (علیهالسّلام) رسیدم به من فرمودند:
✨”يَا مُفَضَّل عَرَفْةً مُحَمَّداً وَ عَلِیًّ وَ فَاطِمَة وَ ٱلْحَسَن وَ الْحُسَیْن کُنْهَ مَعْرِفَتِهِمْ؛
: ای مفضّل، آیا حضرت محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهمالسّلام) را عمیقاً شناختهای؟”.
✨”قُلْتُ يَا سَیِّدِی مَا کُنْهُ مَعْرِفَتِهِمْ؛
گفتم: ای سرورم، عمقِ معرفت آنها چیست؟”.
☘️فرمودند: “ای مفضّل، تو باید دربارهٔ آنها این را بدانی که آنها جدای از تمام خلایق هستند یعنی آنها با هیچ کسی مقایسه نمیشوند. پس کسی که آنها را عمیقاً بشناسد که بهطور کلی از تمام خلایق جدا هستند؛ در آن برترین قلهها با ما خواهد بود”.
گفتم: “آقاجان، عمق معرفت آنها را به من بیشتر توضیح بدهید و مرا با آن آشنا کنید. معرفت آنها را به من بدهید”.
🍃فرمود: “ای مفضّل، اینکه بدانی [اینجا این «بدانی» یعنی اعتقاد داشته باشی، قلبت گره خورده باشد] این اعتقاد را داشته باشی و به این باور رسیده باشی که خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) هر چه را که خدای عزّوجلّ خلق کرده میدانند. آنچه که آفریده، آنچه که ایجاد کرده، همه را میدانند”.
🖌الآن دانشمندان میگویند: میلیاردها کهکشان هست!
خیلیسال پیش میگفتند که بالغ بر صد میلیارد کهکشان است. صد کهکشان نه! صد میلیارد کهکشان!! یعنی صدتا هزار میلیون. این عددها دیگر در مغز ما کشش ندارد که هر کهکشانی، میلیاردها مثل منظومهٔ شمسیِ ما در آن هست.
📗به اینکه آنها «کَلِمَةُ التَّقوَا» هستند یعنی آن کلمهای که باعث نگهداری موجودات و هدایت آنها میشود.
«تقوا» یعنی «نگهداری».
آنها هستند که اگر کسی آنها را بشناسد، از انحرافات و از بیتقوایی حفظ میشود چون آنها «جادهی بهسوی خدا» هستند.
رانندهای سالم به مقصد میرسد که در جاده حرکت کند. بهخاطر این آنها کلمهٔ تقوا هستند.
❇️اگر بخواهیم «تقوا» را تشبیه کنیم در اینجا، میگوییم: کسی که در جاده باشد، سالم به مقصد میرسد.
«تقوا» یعنی «نگهدارندگی».
دنبال ائمه اطهار (علیهمالسّلام) و در راه آنها حرکت کردن است که انسان را سالم به سعادت و بهشت میرساند.
✨”وَ خُزَّانُ السَّموَاتِ وَ الْأَرَضِین؛
: آنها خزانههای آسمانها و زمین هستند”.
یعنی آنچه که در آسمان و زمین است، از وجود مقدس آنها پابرجا است. یعنی خدای تعالی بهخاطر محبتی که به آنها دارد و به دعا و درخواستی که آنها از خداوند میکنند، آسمانها و زمین را نگهمیدارد و آنچه که از روزی و حیات باید داشته باشند، از این خزانه صادر میشود. آنها خزانههای پروردگار هستند.
✳️مثل بلاتشبیه دولت یک بانک مرکزی دارد، هر چه پول در بانکها هست از آنجا اعتبارش تأمین میشود یا مثلاً سایر چیزهایی که در یک کشور مورد استفاده و نیاز است مثلاً ارزاق، یک مرکز مخصوصی دارد.
ائمه اطهار علیهمالسّلام «خُزَّانُ السَّمَوَاتِ وَ ٱلْأَرَضِین» هستند یعنی هر چه در عالَم هست حتی به یک ماهی در دریا بخواهد رزقی برسد، در آن خزانه الهی نوشتهشده و تقسیمشده است و تنظیمشده و تقدیرشده است و مدیریتش با ائمه اطهار (علیهمالسّلام) است. آنها باید بر ملائکه مدیریت کنند که همه چیز بهجای خودش باشد به امر پروردگار.
✨”وَ الْجِبَال وَ الرِّمَال وَ الْبِحَار؛
: آنها خزانههای آسمانها و زمین و کوهها و دشتها و شنها و دریاها هستند و تمام اینها نزد ایشان محفوظ است و خزانهاش نزد آنها است”.
✨”وَ عَرِفُوا کَمْ فِی السَّمَاءِ النَّجْم؛
: اینها میدانند چقدر ستاره در آسمانها هست”.
☘️و همچنین میدانند چند تا ملَک در آسمانها و زمین و همه جا هست.
(که عددشان را فقط خدا میداند)
✨”وَ وَزْنَ الْجِبَال؛
: وزن کوهها چقدر است”.
✨” وَ کَیْلِ مَاءِ الْبِحَار؛
: وزن آب دریاها چقدر است”.
✨”أَنْهَارُهَا؛
: رودها و رودخانهها چند لیتر آب دارند و چشمهها چقدر آب دارند، چقدر مخزن دارند”.
✨”وَ مَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا عَلِمُوهَا؛
: هیچ برگی از درختی در این عالم (نه فقط در کرهٔ زمین در تمام کرات و کهکشانها) نمیافتد مگر اینکه آنها میدانند و علمش را دارند”.
✨”وَ لَا حَبَّةٍ فَی ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ؛
: هیچ دانهای در دل زمین رویش نمیکند مگر اینکه آنها میدانند چند تا دانه درون زمین هست”.
شما در این کوهها و صحراها میبینید همینطور خدا علف و گیاهان دارویی و گیاهان مختلف خلق کرده، عدد تمام اینها نزد خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) است. مثل کامپیوتری که شما کلیدی میزنید، همهٔ آمارها را میدهد.
✨”وَ لَا رَطْبٍ وَ لَا یَابِسٍ إِلَّا فِی کِتَابٍ مُبِین وَ هُوَ فِی عِلْمِهِمْ؛
: هیچ تر و خشکی در عالم نیست مگر اینکه در کتاب مبین آمده (مثل همان حافظه کامپیوتر که مثال زدیم) و آن کتاب مبین در علم امام عليهالسّلام هست”.
✨”وَ قَدْ عَلِمُوا ذَٰلِكَ؛
: ایشان همهٔ اینها را میدانند”.
✨”فَقُلْتُ يَا سَیِّدِی؛
: مفضّل عرض میکند که آقا جان!”.
✨”قَدْ عَلِمْتُ ذَٰلِكَ وَ أَقْرَرْتُ بِهِ وَ آمَنْتُ؛
: من این را دانستم و به آن اقرار میکنم و به آن ایمان میآورم و عقیده دارم که خدای تبارک و تعالی امام را مخزن علم در عالَم قرار داده، مخزن همهٔ خیرات و خوبیها قرار داده.
غیر از اینکه میدانند؛ اصلاً به برکت آنها همهٔ موجودات آفریده میشوند. به برکت و محبت و دعا و درخواست و آبروی آنهاست که پروردگار میآفریند و میبخشد و روزی میدهد”.
✨”قَالَ نَعَمْ یَا مُفَضَّل؛
🖌امام (علیهالسّلام) تأیید فرمودند: بله ای مفضّل! تو همینطور هستی، عقیدهات درست است و واقعاً اعتقاد داری.
اینکه امام تأیید بفرماید که انسان واقعاً در قلبش این را پذیرفته که امام این فضیلت را دارد، امام آن مرکزی است که خدا خلق کرده که همهٔ عالم به او محتاج باشند.
چون همهٔ عالَم باید پشت سر او حرکت کنند، چون هر کسی نباید سَر بردارد و بگوید: «من خودم» و تکبر کند در برابر پروردگار عالم و همه باید بندگی خودشان را با اطاعت از امام نشان دهند.
❇️لذا خداوند تمام خلایق را محتاج امام قرار داده و تحت مدیریت امام قرار داده. لذا این حقیقت را ما باید بپذیریم. وقتی این حقیقت را بپذیریم، قلبمان تکبر ندارد، قلبمان تسلیم است. میگوییم: خدا این طور اراده فرموده. خدا تنها دربارهٔ خاندان عصمت و طهارت این اراده را فرموده.
✨«إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا» (احزاب/۳۳)
این «آیه تطهیر» که از بالاترین فضائل دربارهٔ اهل بیت عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) است، این دلالت میکند که فقط این خاندان مرکز «علم و عصمت» هستند.
لذا امام فرمودند: بله، ای مفضّل! تو همینطور هستی. خیلی هم حضرت احسنت و بارکالله به ایشان میگویند.
✨”نَعَمْ یَا مُفَضَّل، نَعَمْ یَا مُکَرَّمْ، نَعَمْ یَا طَیِّبْ، نَعَمْ یَا مَحبُوب؛
: بله تو همینطور هستی. ای مفضّل، ای مکرّم، ای گرامی داشته شده”.
✨”نَعَم یَا طَیِّب؛
: بله، ای پاکیزه!”
✨”نَعَم یَا مَحبُوب؛
: بله، ای دوست داشتنی!”
موجودی که خدا خلقش کرده، ولو از لحاظ ظاهر کوچک است ولی وقتی که تسلیم میشود، محبوب پروردگار میشود، محبوب امامش میشود.
✨”طِبْتَ؛
: تو پاکیزهای”.
✨”وَ تَابَتْ لَکَ الْجَنَّة؛
: گوارا باد برای تو بهشت”.
✨”وَ لِکُلِّ مُؤْمِنٍ بِهَا”
☘️این بشارت برای همهٔ کسانی است که مثل مفضّل در برابر این حقیقتِ بزرگ عالَم هستی که مقام امام، مقام خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) است؛ تسلیم باشند که انسان معرفت ایشان را داشته باشد و روی عقیده و پذیرش قلبی و تسلیم قلبی هم باشد.
نه اینکه بگوییم: چون ما مسلمان هستیم، شیعه هستیم قبول داریم.
نه، باید عقیدهی عمیق داشته باشد.
💚_واقعاً تو عقیده داری که امام (علیهالسّلام) اینطور است؟
_بله من عقیده دارم.
_به چه دلیل این حرف را میزنی؟
_به دلیل اینکه قرآن معجزه پروردگار برای حقانیت رسول اکرم (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) است و وقتی قرآن معجزه است و کسی نمیتواند حتی یک سوره مثل آن بیاورد و قرآن هدایت الهی برای مخلوقات، برای بشر و برای جن و انس است؛ بر عهدهٔ خدا است که خلقی را که آفریده هدایت کند. وقتی خلق باشعوری مثل جن و انس را آفریده باید هدایت کند. هدایتش هم در قالب یک کتابی است که همهٔ حقایق باید در آن باشد.
📗هدایتش هم در قالب یک کتابی است که همهٔ حقایق باید در آن باشد و در کنار این کتاب باید انسان معصومی باشد که حقایقِ این کتاب را بیان کند. مثل همان کامپیوتری که مثال زدیم، یک صفحهٔ نمایشی باید کنار آن حافظه کامپیوتر و آن سختافزار کامپیوتر باشد که تمام آن اطلاعات که در آن سختافزار است را بیرون بکشد و نشان بدهد.
❇️امام (علیهالسّلام) نمایشدهندهی علم و اطلاعات علمیِ عالم هستی است. تمام حقایق عالم که در آن قرآن مبین هست، امام بیرون میکشد. خدا به کس دیگری این اجازه را نداده و این علم و این مقام را به کسی جز خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) نداده برای اینکه همه چشمشان به این صفحهٔ نمایش الهی باشد.
همه اگر میخواهند هدایت شوند و سعادتمند شوند، باید چشمشان به اینها باشد. لذا یک آیه قرآن میفرماید:
✨«وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ» (انعام/۵٩)
یک آیه هم میفرماید:
✨«وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ» (یس/١٢)
🍀شما مثلاً میخواهید بگویید: تمام اطلاعات بانکها در این کامپیوتر بزرگ در بانک مرکزی است.
وقتی میروید کنار این کامپیوتر فقط به آن هارد و حافظهاش نمیتوانید تکیه کنید، باید آن نمایشگرش هم کنارش باشد. هر دو را باید با هم داشته باشید و از آن مخزن علمی که تمام آمار و اطلاعات بانکها و حسابها در آن است، از آن باید در این صفحهٔ نمایشگر، نمایش داده شود که تجلیدهنده و آشکارکننده است.
🖌لذا به امام میگوییم: «امام مبین» یعنی امامی که آشکارکننده است. هر چیزی که میخواهد معلوم شود، امام باید بر این صفحهٔ نمایش آشکار شود و از زبان امام باید آشکار شود. فقط اوست که میتواند اینکار را بکند و این یک ضرورت عقلی است.
یک مراجعه که به عقل بکنیم، میبینیم در عالم هستی چنین ضرورتی وجود دارد که خداوندی که غیب است و از نظر ظاهر ناپیدا است، باید برای هدایت ما یک چیزی را بیافریند که ما هر چه را میخواهیم بدانیم و هدایت و راهنمایی شویم و به جهل عمل نکنیم؛ به آن مراجعه کنیم و آن «کتاب مبین» است.
♻️یعنی کلمات پروردگار، کلام خداست که میشود «کتاب خدا».
یعنی آنچه که خدا نوشته و آنچه که بیان کرده است. ولی در کنار این کتاب حتماً باید امام مبینی باشد والاّ هر کسی سر برمیدارد و هیچکس تسلیم نمیشود و همه میخواهند هر چه خودشان میگویند و هر تفسیری که خودشان میگویند، از این کتاب داشته باشند و کتاب که حرف نمیزند.
میخواهند هر تفسیری بکنند، نسبت بدهند به کتاب! همانطور که آنهایی که از امیرالمؤمنین و ائمه اطهار (علیهمالسّلام) جدا شدند، این کار را کردند.
چون خواستند هر چه دلِ جاهلشان میخواهد، آن را بهدست بیاورند و مردم اعتقاد به قرآن پیدا کردند، تسلیم اسلام شدند؛ بهاصطلاح با در دست گرفتن قرآن و تفسیر آن طبق نظر خودشان فساد به وجود آوردند.
🍃با ظهور آقا امام زمان (ارواحنافداه) این فساد پایان پیدا میکند. چون امام است که تفسیر صحیحِ آیات قرآن را نمایش میدهد و به خلایق راهنمایی میکند.
انشاءالله در جلسهٔ بعد ادامه مطلب را عرض خواهیم کرد.
💫والسَّلاَمُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ
۱۷ جمادی الثانی ۱۴۴۱
۲۳ بهمن ۱۳۹۸
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی حفظهاللهتعالی
حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی