حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلرَّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
🖌جلسهٔ چهاردهم توضیح سوره مبارکه یس را تقدیم میکنیم. در فضیلت این سوره ابتدا یک جملهای از خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) عرض کنیم. امام صادق (علیهالصّلوةوالسّلام) فرمودند:
✨”وَ إِنْ مَاتَ فِی یَوْمِهِ أَدْخَلَهُ اللهُ الْجَنَّةِ؛
: اگر کسي در آن روزی که سوره یس را خوانده فوت کند، خدا او را داخل بهشت میکند”.
✨”وَ حَضَرَ غُسْلَهُ ثَلَاثُونَ أَلْفَ مَلَکٍ؛
: و در غسلش سیهزار ملک، حاضر میشوند”.
✨”کُلُّهُمْ یَسْتَغْفِرُونَ لَهُ؛
: همهٔ آنها برایش طلب مغفرت از خدا میکنند”.
✨”وَ یُشَیِّعُونَهُ إِلَی قَبْرِهِ بِالاسْتِغْفَارِ لَهُ؛
: و او را تا قبرش تشییع میکنند، در حالیکه دارند برایش طلب مغفرت و استغفار میکنند از خدا”.
✨”فَإِذَا دَخَلَ فِی لَحْدِهِ؛
: وقتی جنازهاش را داخلِ در لحد گذاشتند”،
یعنی همان قسمتی که میّت، آنجا قرار میگیرد، داخل و انتهای قبر.
✨”کَانُوا فِی جَوْفِ قَبْرِهِ؛
: آن ملائکه در عمقِ قبر او خواهند بود”.
✨”یَعْبُدُونَ اللَّهَ وَ ثَوَابُ عِبَادَتِهِمْ لَهُ؛
: و خدا را عبادت میکنند در حالی که ثواب عبادتشان برای آن مؤمن خواهد بود”.
✨”وَ فُسِّحَ لَهُ فِی قَبْرِهِ مَدَّ بَصَرِهِ؛
: و تا چشم کار میکند، قبرش وسیع میشود”.
✨”وَ أُومِنَ مِنْ ضَغْطَهًْ الْقَبْرِ؛
: و از فشار قبر در امنیت قرار میگیرد”.
✨”وَ لَمْ یَزَلْ لَهُ فِی قَبْرِهِ نُورٌ سَاطِعٌ إِلَی عَنَانِ السَّمَاءِ؛
: و پیوسته در قبرش یک نوری پرتوافکنی میکند تا اعماق آسمان”.
✨”إِلَی أَنْ یُخْرِجَهُ اللَّهُ مِنْ قَبْرِهِ؛
: تا اینکه خدا او را در قیامت از قبرش خارج کند”.
✨”فَإِذَا أَخْرَجَهُ؛
: وقتی که از قبرش خارج شد در قیامت”.
✨”لَمْ تَزَلْ مَلَائِکَهًْ اللَّهِ یُشَیِّعُونَهُ؛
: ملائکه او را تشییع میکنند”.
✨”وَ یُحَدِّثُونَهُ؛
: و با او حرف میزنند”.
✨”وَ یَضْحَکُونَ فِی وَجْهِهِ؛
: و با او با شادمانی صحبت و خنده میکنند”.
✨”وَ یُبَشِّرُونَهُ بِکُلِّ خَیْرٍ؛
: و او را به هر خوبی بشارت میدهند”.
✨”حَتَّی یُجَوِّزُونَهُ عَلَی الصِّرَاطِ وَ الْمِیزَانِ؛
: تا اینکه او را عبور دهند بر صراط و میزان”.
✨”وَ یُوقِفُونَهُ مِنَ اللَّهِ مَوْقِفاً لَا یَکُونُ عِنْدَ اللَّهِ خَلْقاً أَقْرَبَ مِنْهُ إِلَّا مَلَائِکَهًْ اللَّهِ الْمُقَرَّبُونَ وَ أَنْبِیَاؤُهُ الْمُرْسَلُونَ؛
: و او را میایستانند در جایگاهی که هیچ کس از او نزدیکتر به خدا نباشد مگر ملائکه مقرب و انبیاء مرسل”.
✨”وَ هُوَ مَعَ النَّبِیِّینَ وَاقِفٌ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ؛
: و او در کنار پیامبران، همراه با پیامبران در پیشگاه الهی میایستد”.
✨”لَا یَحْزَنُ مَعَ مَنْ یَحْزَنُ؛
: با آنهایی که غمگین هستند، در آنجا غمگین نمیشود”.
✨”وَ لَا یَهُمُّ مَعَ مَنْ یَهُمُّ؛
: و آنجا فکرش پریشان نیست با کسانی که فکرشان آنجا پریشان است”.
✨”وَ لَا یَجْزَعُ مَعَ مَنْ یَجْزَعُ؛
: با کسانی که جزع و بیتابی میکنند در آنجا، او جزع و بیتابی نمیکند”.
🖌انشاءالله ادامهاش را در ابتدای جلسهٔ بعد عرض میکنیم. البته این فضیلت که کسی که بخواند این سوره را در آن روز و فوت کند، این فضیلتها و پاداشها برایش هست؛ طبعاً شرایطش هم باید فراهم شود.
مثل این است که به کسی میگویند: اگر سرهنگ بشوی، مثلاً ده میلیون حقوق داری. همهاش این نیست که با این اسم، دلش خوش باشد باید شرایط سرهنگ بودن را هم دارا باشد.
آیا سرِ کارش حاضر بوده؟ غیبتهایش باید موجه باشد، همه شرایطی که هست باید رعایت شود.
✅ یکمؤمن، اینکه مثلاً در اینجا هست که فشار قبر ندارد؛ بعضی اصحاب پیغمبر بودند که حضرت فرمودند: هفتاد هزار مَلَک در تشییعاش آمدند و خودِ پیغمبر (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) حضور داشتند. بعد مادرش خیلی خوشحال شد و گفت: تو کارت درست است دیگر.
حضرت فرمودند: اینطور نگو! اکنون قبر، او را آنقدر فشار داد.
خب، طبعاً چرا اینطوری بوده؟ چرا فشار داشته؟ با اینکه لابد سوره یس را هم خوانده بوده. باید همهٔ شرایط مهیّا باشد و انسان همهٔ امورش تنظیم باشد.
📗در تفسیر آیهٔ دوازدهم این سورهٔ مبارکه، ما در این جلسه فکر میکنم که انشاءالله این آیه را هم تمام کنیم ولو آیه، بسیار باعظمت و در مقام امام (علیهالصّلوةوالسّلام) است ولی خب همین مقدار انشاءالله کفایت میکند.
یک روایت را جلسهٔ قبل خواندیم که انسان باید عمق معرفت به ائمه اطهار (علیهمالسّلام) را داشته باشد، در آیهٔ شریفه که «امامِ مبین» است. یعنی تمام علوم، آنچه که در خلقت پروردگار است، همه در قلب مبارک امام (عليهالسّلام) جمع شده.
💚خاندان عصمت و طهارت (علیهمالسّلام) خزانههای آسمان و زمین هستند یعنی همهٔ برکات و رحمت و خیر و روزی و… همه از برکت دعای آنهاست. اگر آنها دعا نکنند خدا به هیچ موجودی، هیچ چیزی نمیدهد.
خدمتتان عرض کنم که وقتی این آیه نازل شد، در محضر مبارک رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) افرادی بودند؛
▪️”قَامَ اَبوُبَکْر وَ عُمَر؛
ابوبکر و عمر از جایشان بلند شدند وقتی این آیه نازل شد”.
✨«وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُّبِينٍ» (یس/١٢)
گفتند:
✨”یَا رَسوُلَ الله، هُوَ التَّورَاة؟
آیا این امام مبین که علم هر چیز را در امام جمع کردیم، آیا تورات است؟”.
حالا یا فهمش را نداشتند یا توجه نداشتند یا هر چیزی بوده؛ خداوند دارد میفرماید: «امام مبین».
اینها نه اینکه با امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) میانهٔ خوبی نداشتند، در فکر بودند که یکطوری از وجود مقدس امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) کارها گرفته شود و فاصله انداخته شود.
گفتند: آیا تورات است؟
فرمود: نه!
گفتند: آیا انجیل است؟
فرمود: نه!
گفتند: آیا قران است؟
فرمود: نه!
✨”فَأَقْبَلَ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عليهالسّلام؛
: در این هنگام امیرالمؤمنین تشریف آوردند”.
✨”فَقَالَ رَسُولُ الله (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم)
: حضرت رسول فرمودند که”.
✨”هُوَ هَٰذَا؛
: امام مبین اوست”.
این علی من است.
✨”إِنَّهُ الْإِمَامُ الَّذِی؛
: او آن امامی است که”.
✨”أَحْصَى اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فِيهِ عِلْمَ كُلِّ شَيْءٍ؛
: خداوند علم همه چیز را در او جمع کرده”.
دیگر به این وضوح خداوند در قرآن فرموده و قرآن هم که معجزه است و از جانب خداست و امام مبین را هم برای پیغمبر اکرم معرفی میکند که کیست و آنقدر امامت امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) واضح بود که این مطلب را همه اعتراف داشتند.
🖌روایت دیگری عرض کنیم. از أبیذر روایت شده در کتاب «مصباحالأنوار».
✨”قَالَ کُنْتُ سَائِراً فِی أَغْرَاضِ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عليهالسّلام؛
: در یکی از کارهایی که امیرالمؤمنین برنامه داشتند، من در خدمت حضرت بودم”.
✨”إِذْ مَرَرْنَا بِوَادٍ؛
: به یک منطقهای رسیدیم که مورچه بسیار زیادی مثل یک سیل همینطور حرکت میکرد”.
✨”فَذَهَلْتُ مِمَّا رَأَیْتُ؛
: من حاج و واج ماندم از آنچه که دیدم از آنهمه مورچه”.
گفتم: «اللّهاکبر» باعظمت است آن کسی که تعداد اینها را میداند چند تا هستند.
✨”فَقَالَ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عليهالسّلام لَا تَقُلْ ذَٰلِكَ يَا أَبَاذَر؛
: حضرت فرمودند: اینطوری نگو که چه باعظمت است آن کسی که تعداد اینها را میداند”.
ذهن او رفته بود به اینکه خدا میداند. فرمودند: اینطور نگو ولکن اینطور بگو!
✨”جَلَّ بَارِئَهُ؛
: باعظمت است آن خدایی که اینها را بهوجود آورده”.
✨”فَوَ الَّذِی صَوَّرَکَ؛
: قسم به آن خدایی که تو را خلق کرده و صورتبندی کرده”.
✨”أَنِّی أُحْصِی عَدَهَا؛
: من تعداد اینها را میدانم و میدانم که کدامشان مذکر و نر هستند و کدامشان ماده هستند. به اذنالله عزّوجلّ من همه را میدانم”.
اینکه تو تعجب کردی از اینکه خدایی که تعداد اینها را میداند چقدر باعظمت است! تعداد اینها را خدا به من خبر داده. حتی اینکه چند تا از اینها نر هستند و کدامشان نر و کدامشان ماده هستند!
ولکن بگو که چهقدر باعظمت است آن خدایی که اینها را بهوجود آورده!
📗همچنین عماربنیاسر میگوید: من با امیرالمؤمنین (علیهالصّلوةوالسّلام) در بعضی از جنگها که حضرت داشتند، خدمتشان بودم. به یک منطقهای رسیدیم که پر از مورچه بود. گفتم که یا امیرالمومنین!
✨”تَرَی یَکُونُ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ الله؛
: آیا میبینی کسی از خلق خدا را که بداند اینها چندتا هستند؟”
حضرت فرمودند:
✨”نَعَمْ يَا عَمَّار أَنَا أَعْرِفُ رَجُلاً؛
: بله ای عمّار! من مردی را میشناسم که میداند اینها چندتا هستند. چندتا از اینها مذکر و چندتا مؤنث هستند”.
✨”فَقُلْتُ مَنْ ذَٰلِكَ يَا مَوْلاىَ أَلرَّجُل؛
: گفتم این مرد کیست که تعداد اینها را میداند و نر و مادهشان را میداند؟”
✨”فَقَالَ یَا عَمَّار؛
: حضرت فرمودند ای عمار! آیا در سوره یس نخواندی؟”
✨«وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِين» (یس/١٢)
گفتم: “بله خواندم آقاجان!”
حضرت فرمودند:
✨”أَنَا ذَٰلِكَ الإِمَامُ الْمُبِین؛
: من هستم آن امام مبین، امام آشکار، امام آشکارکننده”.
📗همچنین مرحوم بُرسی در کتابش از ابنعباس نقل میکند که وقتی این آیه نازل شد:
✨«وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُّبِينٍ»
آن دو مرد یعنی ابوبکر و عمر بلند شدند، گفتند: یا رسولالله! آیا این تورات است؟ فرمودند: نه!
گفتند: انجیل است؟ فرمودند: نه!
گفتند: قرآن است؟ فرمودند: نه!
در این هنگام امیرالمؤمنین (عليهالسّلام) تشریف آوردند.
حضرت فرمودند: هَٰذَا.
(این با روایت قبلی که خواندم، مشابه بود یک کمی اضافه دارد لذا این را هم خواندم)
فرمودند: این است آن کسی که خدا علم همه چیز را در او جمع کرده، این علی است.
قسمت اضافهاش این است:
✨”وَإِنَّ السَّعِید کُلَّ سَعِید؛
: سعید و به تمام معنا سعادتمند کسی است که”،
✨منْ أَحَبَّ عَلِیّاً فِی حَیَاتِهِ وَ بَعْدَ وَفَاتِه؛
: علی را در زمانی که علی زنده است یا بعد از آنکه وفات کرد، دوست داشته باشد”.
❇️تا قیامت همیشه علی را دوست داشته باشد. چه علی بهظاهر در دنیا باشد چه بهظاهر علی در دنیا نباشد، معرفت داشته باشد و علی را دوست داشته باشد و «شقی» به تمام معنا کسی است که از علی در زمانی که زنده است یا بعد از وفاتش بخواهد مبغوض و متنفر باشد نعوذبالله مثلاً از امیرالمؤمنین (علیهالسّلام ) بدش بیاید، این شخص به تمام معنی شقی است.
حالا طبق روایات هر چند هم تمام عمرش نماز بخواند، روزه بگیرد، حج برود هیچ فایدهای ندارد. چون اصل سعادت، به معرفتِ حجت خداست.
خدا حجتش را گذاشته و او را میزان برای خوبی و بدی انسانها قرار داده.
اولین میزان، وجود مقدس امام (علیهالسّلام) است که خدا حقیقتِ نماز را در او قرار داده. برپاکننده نماز اوست، برپاکننده حقایق قرآن اوست. اگر او دستاندرکار نباشد، حقیقتی برپا نمیشود.
🖋روایاتی که دربارهٔ این آیه شریفه بود، ما همه را خدمتتان تقدیم کردیم. بعضی از روایات هم در سطحِ دیگری بیان شده که مربوط میشود به تقوا که یکی از آنها را عرض میکنم.
امام باقر (عليهالسّلام) فرمودند:
✨”إتَّقُوا الْمُحَقَّرَاتِ مِنَ الذُّنُوب؛
: آن گناهانی که به نظر کوچک میآیند، از آنها بترسید”.
✨”فَإِنَّ لَهَا طَالِباً؛
: چون کسی هست که آمار اینها را ثبت میکند”.
تو یادت میرود ولی کسی هست که اینها را ثبت میکند که تعدادش چند تا شد. یکدفعه میبینی تعدادش یک عالمه شد.
✨”لايَقُولُ أَحَدُكُمْ؛
: کسی از شما نگوید که”،
✨”أُذْنِبُ وَ أَسْتَغْفِرُ؛
: گناه میکنم ولی بعد استغفار میکنم”.
از خدا میخواهم، خدا هم که بخشنده است. چرا اینطوری نگوییم؟
چون خدای عزّوجلّ میفرماید:
✨«وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ؛ (یس/١٢)
: ما هرچه که اعمال انجام دادند، همه را مینویسیم».
✳️و آثار کارهایشان را مینویسیم.
عملی صدسال پیش انجام دادی، پنجاه سال پیش انجام دادی، ده سال پیش انجام دادی، دیروز انجام دادی همه با آثارشان ثبت میشود و خدا همه چیز را در امام مبین جمع کرده.
خدای عزّوجلّ در سوره لقمان آیه ۱۶ میفرماید:
✨«إِنَّهَا إِن تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ؛
: اگر مثقالِ یک حبّه مثلاً فرض کنید یک ارزن»،
✨«مِنْ خَرْدَلٍ؛
: یک حبّه از خردل، یک ارزن، یک دانه برنج، یک دانهی ریزتر»،
✨«فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ؛
: روی یک صخرهای باشد که اصلاً به چشم ما نمیآید».
✨«أَوْ فِي السَّمَاوَاتِ؛
: اصلاً در آسمانها»،
هزاران کیلومتر آنطرفتر باد این ذره را برده یا در آسمانها برده یا در زمین برده.
✨«يَأْتِ بِهَا اللَّهُ؛
: همه را خدا میآورد».
✨«إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ» (لقمان/١۶)
یعنی اهمیت بدهید به هر کار کوچک و بزرگی که انجام میدهید. کارهای بزرگ را که همه اهميت میدهند ولی به کارهای کوچک ممکن است اهميت ندهیم.
فرض کنید تا صحبت فلانی شد، یک چیزی هم ما گفتیم. خب این ثبت شد بعداً سرِ همین گیر پیدا میکنی. ملائکه تمام اعمال انسان را ثبت میکنند.
🖊در روایت دیگری است که رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) تشریف بردند به یک زمینی که بهظاهر چیزی در آن نبود و بیابانی و کویری بود. به اصحابشان فرمودند: هیزم بیاورید. اصحاب گفتند: یا رسولالله! اینجا زمینی است که هیچ چیز در آن نیست، زمینِ خشک و کویری است.
✨”مَا بِهَا مِنْ حَطَب؛
: اینجا هیزم پیدا نمیشود”.
حضرت فرمودند:
✨فلْيَأتِ كُلِّ إِنْسَانٍ بِمَا قَدَرَه؛
: بروید پخش شوید، هر کس خاشاکی، هر چه دید بردارد بیاورد”.
❇️آنها هم رفتند پخش شدند و هر چه توانستند آوردند و روی هم ریختند و پشتهای از هیزم شد. همین چوبهای کوچکی که در بیابان به چشم نمیآید.
آنوقت رسول خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرمودند: گناهان هم اینطوری جمع میشوند.
بعد فرمودند: «بپرهیزید از گناهان کوچک که به چشم نمیآید چون برای هر چیزی یک طالب و جستجوگری هست و بدانید که طالبِ گناهان مینویسد آنچه که انسان انجام داده و آثارشان را».
✨«وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ» (یس/۱۲)
♻️انشاءالله که به حقیقتِ این آیه و به عمق و معرفتش رسیده باشیم که قبلاً توضیح دادیم.
«امام مبین» یعنی «امام آشکارکننده» و «امام آشکار». هر دو معنا برای مبین است هم کتاب مبین هم امام مبین. تمام حقایق را خدای تعالی در کتاب مبین و امام مبین جمع کرده.
کتاب مبین برایش ثبت است. امام مبین بیرونکِشنده و ظاهرکننده و آشکارکننده حقایق از کتاب مبین است.
💫و صَلَّی اللهُ عَلَی سَیِّدنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ٱلطّاهِرِین
۱۷ جمادی الثانی ۱۴۴۱
۲۳ بهمن ۱۳۹۸
حجت الاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی حفظهاللهتعالی
