حجت الاسلام و المسلمین علیرضا نعمتی آموزه های حجت الاسلام علیرضا نعمتی
اَعُوذُبِاللهِ مِنَ الشَّیطَان الرَّجِیم
بِسْمِاللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِیم
✨قلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد؛
اللَّهُ الصَّمَدُ؛
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ؛
وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ؛✨
☘️به یاری پروردگار توضیحاتی از آیات شریفهٔ قرآن را در حدی که وُسعمان باشد عرض میکنیم.
سورهٔ مبارکه قُلْهُوَالله… را آغاز میکنیم که انشاءالله با توحید و خداشناسی آغاز شده باشد و بعضیها تقاضا داشتند که از سورهٔ توحید شروع بشود.
📗 فضایل سوره مبارکه توحید:
🖌سورهٔ مبارکه توحید فضایل بسیار دارد. روایات زیادی هم در فضیلت این سوره شریفه وجود دارد که در هر جلسهای مقداری از این روایات را خدمتتان عرض خواهیم کرد.
در روایت از ائمه (علیهمالصّلوةوالسلام) دربارهٔ این سوره مبارکه هست که:
اگر انسان این سوره را سه بار تلاوت کند گویا «تمام قرآن» را خوانده است.
اگر یک بار این سورهٔ مبارکه را بخواند گویا «یک سوم» قرآن را خوانده.
و اگر دوبار بخواند «دو سوم» قرآن را خوانده است.
روایتی است در ارتباط با ولایت آقا امیرالمؤمنین (علیهالصّلوةوالسّلام) که:
محبت و ولایت امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) مثل سورهٔ «قُلْهُوَالله..» است که اگر آن حضرت را به قلب دوست داشته باشید، یک سوم ایمانتان کامل شده و اگر به قلب و زبان (یعنی علاوه بر قلب، زبانت هم به محبت و ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام گویا باشد) دوسوم ایمانت کامل شده و اگر به قلب و زبان و اعضاء (دست و پا وچشم و گوش وسایر اعضاء وجوارح) محبت امیرالمؤمنین و ولایت امیرالمؤمنین را دوست بدارند؛ یعنی دستت هم امیرالمؤمنین را دوست بدارد، چشمت هم امیرالمؤمنین را دوست بدارد، زبانت هم همینطور و سایر اعضاء وجوارح. اینجا ایمانت کامل میشود که حالا انشاءالله اینها را عرض خواهیم کرد.
اصل این سورهٔ شریفه به نام سوره توحید معروف شده است یا نام دیگرش هم سورهٔ «اخلاص» است و حالا معمولی هم «قُلهُوَالله..» میگوئیم.
روایت دارد که اگر کسی در نمازهای پنجگانهٔ واجبش در شبانهروز یک بار این سوره را نخواند، به او خطاب میشود که: «تو از نماز گزاران نیستی!»
انسان باید حداقل یک بار این سوره را در نمازش بخواند و فضیلت در سورهٔ مبارکه قدر (اِنَّااأنزَلْنَا…) و سورهٔ توحید است.
رکعت اول سورهٔ «أِنَّاأَنزَلنَا..» و رکعت دوم سوره «توحید»؛ فضیلت به این شکل است که در نماز خوانده شود.
☘️معنای توحید:
🖌معنای توحید این است که :
توحید از باب تفعیل است؛ یعنی «یکی کردن».
وَحَّد _ یُوَحِّدُ _ توحید
یعنی یکی کرد و یکی کردن.
🍀معنای توحید:
🖌 از باب ” تَفْعِیل ” یعنی یکی کردن. «وَحَّدَ، یُوَحِّدُ، تُوحِید»
یعنی یکی کرد و یکی کردن.
دربارهٔ پروردگار، معنای اینکه خدا را یکی بدانیم. کس دیگری را شریک پروردگار ندانیم. اصلش در عقیده است که انسان در فکر و تفکر و عقیدهاش، قائل به وحدانیّت پروردگار باشد.
اینکه اوّلین آیهاش میفرماید:
✨«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ»
🍃بگو، یعنی اینطور معتقد باش که خدا یکی است؛ یعنی تک است.
☘️معنای احد:
🖌” أَحَد ” به معنای تک بودن است یعنی یکیای که دوّم ندارد.
حضرت زینب کبری (سلاماللهعلیها) روی زانوی امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) کوچک بودند، نشسته بودند، حضرت عدد را به ایشان تعلیم میدادند که مثلاً بگوید: یک، دو، سه، چهار که مثلاً به کودکان تعلیم میدهند، فرمودند: بگو “یک”. گفت: یک. فرمودند: بگو “دو”، دیگر نگفت. آقا فرمودند: چرا نمیگویی دو؟ حضرت زینب (سلاماللهعلیها) عرض کردند که زبانی که به “یک” گویا شده، دیگر به “دو” تکلّم نمیکند. خدایی که تک هست، دوّمی ندارد.
🌱غرض اینکه میخواستند آن درس توحیدی که در عالم ارواح، خودِ امیرالمؤمنین (علیهالسّلام) به ایشان تعلیم داده بودند در هزاران سالِ قبل از عالم دنیا، آن درس را داشتند پس میدادند تا به ما منتقل شود و ما بدانیم حضرت زینب کبری یا حضرت اباالفضل (سلاماللهعلیهما) اینها پای درس توحید، در عالم ارواح، شاگردان ممتاز و اوّل ائمه (علیهمالصّلوةوالسّلام) بودهاند و توحیدشان به معنای واقعی بوده.
☘️اهمیت سوره توحید:
🖌توحید، سوره «قُلْ هُوَ اللَّه» در روایت دارد شناسنامه خداست. همانطوری که سوره «إِنَّا أَنًزَلْنَا» شناسنامه اهل بیت عصمت و طهارت (علیهمالصّلوةوالسّلام) است.
این سوره را که ما بخوانیم، حقیقتِ معنای توحید را تکرار میکنیم. به خصوص که سفارش شده که در همه وقت خوانده شود.
✅ از خانه بیرون میروید، سوره «قُلْ هُوَ اللَّه» بخوانید، داخل خانه میشوید سوره «قُلْ هُوَ اللَّه» بخوانید و باز روایت دیگری هست که عرض خواهیم کرد.
✅ در تشییع جنازه سعدبن معاذ روایت دارد که حضرت جبرئیل با هفتاد هزار ملَک، تشریف آورده بودند، شرکت کرده بودند و پیغمبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) از آنها توضیح خواستند، سؤال کردند که چرا برای این تشییع آمدید؟
آنها عرض کردند بخاطر سوره «قُلْ هُوَ اللَّه» که ایشان در همه حال میخوانده مثلاً در راه رفتن، در نشستن. هر وقت مثلاً یادش میآمده، میخوانده.
این عظمت این سوره مبارکه را میرساند.
یکی از علتهایش این است که تلقین توحید به ما شود. یعنی ما مرتب در ذهنمان باشد که خدا یکی است.
📗 یعنی دائم ما در ذهنمان باشد که خدا یکی است. این را حالا شما ممکن است بگویید که ما که همیشه معتقد هستیم که خدا یکی است.
ولی اینطوری که من عرض میکنم اگر انسان ذهنش توجّه پیدا بکند، آنوقت میبینی چه تأثیر خوبی دارد!
اینطوری که من عرض میکنم؛ من که…
☘️حقیقت سوره توحید و تاثیر آن در روح :
🖌منظور حقیقتِ روایات خودِ سورهی توحید هست.
ببینید شما در یک خانهای وارد میشوید، مهمان میشوید آنجا حتّی شما لازم نیست بیان بکنید، به صاحبخانه بگویید: شما صاحبِ این خانه هستید.
امّا دائم ذهنتان توجّه به این دارد که این خانه صاحبش مثلاً این آقاست.
با توجّه به این، یک کلمهای هم میگویید، به صاحبخانه احترام میگذارید و بر اساس اینکه او صاحبِ این خانه است شما در خانهی او قدم میگذارید، مینشینید، غذا میخورید، استراحت میکنید و… مثلاً حالا هر مقداری مهمان هستید.
حالا اگر یک کسی مثلاً یک مقدار فراموش بکند که اینجا، این خانه متعلق به این صاحبخانه است.
مثلِ کودکان، یک بچّهای همراهمان هست این ممکن است مثلاً غفلت کند، بازیگوش باشد شما فوری به او تذکّر میدهید که اینجا مثلاً آقا صاحبخانه است، اینجا ما مهمان هستیم.
حواسش را جمع میکنید به اینکه متوجّه باشد که این خانه صاحب دارد و نباید هر کاری کرد.
سورهی توحید با بسیاری از آیات شریفهی قرآن این را متذکّر میشود که:
«ای انسان! تو در خانهی خدا داری زندگی میکنی.»
✨لهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ✨
«آنچه که در آسمانها و زمین هست مال خداست.»
ماها چون مثلِ همان بچّهی بازیگوش غفلت میکنیم، خدای تعالی از طریق ائمهی اطهار (علیهم السّلام) و وحی و آیات قرآن و تذکّرات پیامبران ( که در آیات قرآن زیاد است) دائماً حواس ما را جمع میکنند به اینکه حواست باشه! این عالم صاحب دارد! این عالم مال خداست!
یعنی لازم نیست، ما آسمانها و زمین را که دور نمیزنیم همین اندازهی اطراف خودمان که هستیم، حداقل در بدنمان هستیم این روح ما در این بدن آمده، انگار آمده در این خانهای که خدا ما را مهمان کرده است میفرماید: در این خانهی بدن که مال من است، این سلولهای بدنت مال من است اینجا من تو را مهمان کردم، از موقعی که به اصطلاح سنِ تکلیف حداقل بگیریم تا لحظهای که انسان فوت میکند، در این خانهی بدن یک مهمان هستیم و از آن دوباره میرویم خانهی دیگری به عالم آخرت.
در این خانه دست به هر چیزی نزن!
به هر چیزی نگاه نکن!
باید کارهایی بکنی که صاحبخانه راضی باشد.
حواست باشد این خانه دو تا صاحب ندارد!!!
📗لذا این برای چه کسی است؟!!
برای بچّهی بازیگوشی مثلِ ماست که خدا را فراموش میکنیم و مثلاً کاری که دلمان میخواهد میکنیم.
خدای تعالی تذکّر میدهد:
✨قلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ✨
صاحبخانه یکی است.
حواست باشد…
🌱حرفی نزنی که او راضی نباشد،
🌱نگاهی نکنی که او راضی نباشد.
نمیفرماید: نگاه نکن و حرف نزن! نه.
میفرماید: اینجا تو مهمان هستی، خدای تعالی به تو احترام میگذارد.
✨«وَ لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلَى کَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً؛.(اسراء /٧٠)
ما بنی آدم را خیلی احترام کردیم، بر بسیاری از مخلوقات برتری دادیم، در دریا و خشکی برکتش دادیم، روزیهای پاکیزه و دلنشین به او روزی کردیم».
کسی را که شما مهمان میکنید، میوه برایش میخرید، غذا میپزید، فرش را تمیز میکنید، این عالم را اینطوری خدا خلق کرده، اصلاً برای تو خلق کرده، برای استفادهٔ تو آفریده، سلامتی به تو داده، روزیهای پاکیزه به تو داده، نمیگوید استفاده نکن، استفاده کن.
♻️ولی استفادهای که صاحبخانه راضی باشد.
برنداری شیشه را بشکنی،
برنداری مثلاً جایی که به تو مربوط نیست نگاه کنی،
نگاههایی که جایز نیست،
صداهایی که نباید گوش بدهی،
حرفهایی که نباید بزنی، و خیلی چیزهای دیگر….
☘️ نکته مهم در سورهٔ توحید:
🖌 این است که انسان را توجه میدهند به اینکه یک صاحبخانه این عالم دارد.
همهٔ عالم مهمان خدا هستند.
خدا میآفریند و مرگ میدهد، حیات میدهد، همهاش تحت قدرت او است، لذا قبرستان که میروید، میگویید :
✨ کیْفَ وَجَدْتُمْ قَوْلَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ ✨
ای کسانی که از دنیا رفتید، قول لاالهالاالله را چگونه یافتید؟
این همه اهل دنیا ادعا داشتند که ما کسی هستیم، هر کار دلمان میخواهد میکنیم، به صاحبخانه بیاحترامی میکردند؛ حالا چگونه یافتند لاالهالاالله را؟! که انسان در این عالم فضولی نباید بکند.
✅ لذا اهل معرفت حداقل این توجه را دارند که حتّی یک خراشی به بدن خودشان یا کسی بخواهند بدهند؛ این باید از خدای تعالی اجازه بگیرند، بدن دیگران را حتّی شما مثلاً آسیبی برسانید؛ دیه دارد. اینها برای این است که انسان توجه کند که صاحب آن بدن شخصی است که بدون اجازهٔ او شما دست به بدنش زدید.
لذا امام صادق صلوات الله علیه در روایت دارد؛ حضرت میخواستند یک چیزی را تعلیم بدهند فرمودند : اجازه میدهید مثلاً من یک مقدار دستت را فشار دهم؟ یک چیزی را میخواستند به او تعلیم دهند. اجازه گرفتند.
✳️ آن وقت آیا به بدن خودمان هم این اجازه را داریم هر کاری مثلاً بکنیم؟! نه! لذا احکام داریم که مثلاً، ناخن میخواهیم بگیریم چه طوری بگیریم، موهایمان را میخواهیم کوتاه کنیم چه طوری؟ چه احکامی دارد؟ و خیلی چیزهای دیگر، اینها همه برای این حقیقت است که؛
🌱یک انسان توجه کند که صاحب عالم یکی است.
✨ قلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (توحید/١)✨
تک است و تو اگر کاری کنی که او راضی نباشد، در کنار او کس دیگری را هم مالک و صاحب قرار دادی که بحث شریک شدنِ غیر خدا با خداست که انشاءالله در جلسه بعد ادامه خواهیم داد.
🍃و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین🍃
