شرح سوره مبارکه توحید جلسه ۱۴

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ ٱلشَّیْطَانِ ٱلرَّجِیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

📚صحبت دربارهٔ سوره مبارکه توحید، البتّه به این مقدار تمام نمی‌شود ولی چون مصادف شد با مباحثی دربارهٔ تسبیحات حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها)، مناسب می‌بینم که بحثش را در این جلسه و شاید جلسهٔ بعد، مرتبط با تسبیحات فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها) مطرح کنیم.

🍀چون سوره توحید، گره خورده با مقام والای امیرالمؤمنین (علیه‌الصّلوة‌والسّلام) و خیلی تأکید است روی این مطلب، از روایات شیعه و سنّی که سوره توحید مَثَل امیرالمؤمنین (علیه‌الصّلوة‌والسّلام) در قرآن است و این یک بحثِ خیلی عمیقی است در معرفت امام (علیه‌الصّلوة‌والسّلام) که اگر ما بخواهیم امام را بشناسیم و به مقام توحید برسیم، (که هدف رسیدن به مقام توحید است) باید مسیرِ ولایت امیرالمؤمنین (علیه‌الصّلوة‌والسّلام) را طی کنیم، چنانکه بسیاری از جملات زیارت جامعه کبیره گویای آن است:

✨من ارادَ اللهَ بَدأَ بِکُم وَ مَن وَحَّده قَبِلَ عَنکمْ
✨”بِمُوَالَاتِکُمْ تُقْبَلُ الطَّاعَةُ الْمُفْتَرِضَه”

✨”بِمُوَالَاتِکُمْ اِئْتَلَفَتِ الْفُرقَه”

لذا وقتی خدای تعالی در سوره توحید می‌فرماید: قُلْ: بگو
✨«قُلْ‌هُوَاللَّهُ‌أَحَد»

🍃گفتیم که این گفتن باید حقیقیت داشته باشد؛ چون خدای تعالی از گفتنی که بی‌حقیقت باشد، متنفّر است.
پس ما وقتی در اجرای این دستور می‌گوییم: “لَاإِلَهَ‌إِلَّا‌اللَّه”؛ فوراً حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضّا (صلوات‌الله‌عليه) می‌فرمایند:

✨”بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا”

یا آقا امام زمان (ارواحنافداه) الآن می‌فرمایند:

✨”بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا”

به هر یک از ائمه نگاه می‌کنیم، به حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) نگاه می‌کنیم همین را می‌فرمایند.

📚یعنی چهارده معصوم (صلوات‌الله‌علیهم أجمعین) می‌فرمایند:

✨”بِشُرُوطِهَا وَ نَحْنُ مِنْ شُرُوطِهَا”

یعنی درِ توحید بسته است مگر از درِ ولایت وارد شوی و توحید دری جز در ولایت ندارد.

✨”أَنْتَ بَابُ اللهِ الَّذِی یُؤْتَی مِنْه”

حتی باید این را به امامزاده‌های بزرگوار عرض کنیم که: شما “بَابُ الله” هستید که از طریق شما باید در باز شود چون آنها درِ امامها هستند، درِ چهارده معصوم هستند. آنها باید جلو بیایند، در را باز کنند و ما را به خانه ولایت راه بدهند و ما از خانه ولایت به خانه خدا راه پیدا کنیم.

🍃یعنی اگر انسان می‌خواهد از شرک رهایی پیدا کند، فقط خدای تعالی از این مسیر انسان را از شرک پاکسازی می‌کند و «قُلْ‌هُوَاللَّهُ‌أَحَد» در او تحقق پیدا می‌کند.
در زیارت جامعه می‌گوییم:

✨”بِأَبِی أَنْتُمْ وَ أُمِّی وَ نَفْسِی مَنْ أرَادَ اللهَ بَدَأَ بِکُمْ وَ مَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْکُمْ”
یعنی باید توحید با پذیرشِ مقام ائمه (علیهم‌السّلام) و سپس با سخنان آنان تحقق پیدا کند.
مسیرش را در جلسات گذشته توضیح دادیم که خدای تعالی یک مسیر آسانی باز کرده.

✨در سوره لیل می‌فرماید:

«وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰ» (۱)
«وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ» (۲)
«وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنثَىٰ» (۳)
«إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّىٰ» (۴)
«فَأَمَّا مَنْ أَعْطَىٰ وَاتَّقَىٰ» (۵)
«وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَىٰ» (۶)
«فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَىٰ» (۷)

🖌کسی که به ولایت تَن دهد، کسی که قلبش را به ولایت تسلیم کند و تقوا داشته باشد و آنچه که دستور داده‌اند را به‌جا می‌آورد، ما راه را برایش آسان و هموار می‌‌کنیم.
عرض کردیم راه آسانی که خدا برای ما باز کرده است، امام زمان (علیه‌الصّلوة‌والسّلام) را شاهد گرفتن و با نظارت آن حضرت زندگی کردن است؛ یعنی زندگی‌ات را با نگاه آقا امام زمان ارواحنافداه شروع کن. چطور؟

💚بگو: آقا دارند من را نگاه می‌کنند. وقتی دارم رانندگی می‌کنم، تصور کنم حضرت در ماشینم جلوس فرموده‌اند و می‌فرمایند: فرزندم، در این مسیر، من همراهت هستم و شما تصور کنید در حضور حضرت دارید رانندگی می‌کنید.
اگر این روش را که دستور قرآن در سوره مبارکه توبه(وقل اعملوا فسیری الله عملکم…) است، حتی بصورت امتحانی هم عمل کنید، دقیقاً می‌بینید رانندگی‌تان بسیار متفاوت می‌شود با وقتی که این حالت را نداشته باشید.

📚اگر این را کم کم عمل کنید، رانندگی‌تان بسیار متفاوت می‌شود نسبت به وقتی که این حالت را نداشته باشید.
خب، این به نفع خود ماست.
مثلاً برای یک دقیقه که، شما این حالت را داشته باشید، یک توحیدی پیدا می‌کنید.
یعنی یک، یکی شدنی در رفتار با امام زمانتان پیدا می‌کنید.
اگر آقا امام زمان اینجا مثلاًحضور دارند یا خودشان به جای من می‌خواست رانندگی کنند، مثلاً اینطور رانندگی می کردند.

🌟توحید اینگونه معنا دارد، نه اینکه ما یک تصوراتی که فلاسفه و عرفاء از توحید به می‌خواهند بدهند،

ما از فلاسفه و عرفایی که متوسّل به وحی و اهل بیت عصمت و طهارت نیستند،«لا نَقبَلُ عَنهُم»
ما توحید را از آنها قبول نمی‌کنیم بلکه:

«وَ مَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ»
کسی که می‌خواهد به توحید برسد از شما اهل بیت رسالت باید مطالب توحیدی را پذیرش کند که اصلاً توحید معنایش چیست؟
فلاسفه رفتند روی حرفهای نامربوطی که از فکر بشری خودشان مطرح کردند.
مثلاً در بحث توحید، رفتند روی بحث اینکه ما با خدا یکی هستیم خدا هم با ما یکی است و گفتند:
«بسیط الحقیقة کل الاشیاء و هو عینها؛
:یعنی خدا که حقیقت بسیط و گسترده است، همان تمامی اشیاء است و عین آنها است»
این عبارت فلاسفه است.
تازه فلاسفه‌ای که مسلمان هستند.

🍃اینها، عرفان را بطور خالص از اهل بیت دریافت نکردند، و آیات و روایات اهل بیت علیهم السلام را با افکار خودشان و فلاسفه شرق و غرب مخلوط کردند.

یعنی از اختراعات فکری خودشان توحید تحویل طالبان علم می‌دهند و نتیجه‌اش آن می‌شود که سگ و خوک و کوه و دریا و هرچه می بینی را خدا و عین خدا میدانند که همین جمله‌ی بالا گویای آن است.

🍃خب این غلط است.
اینطور نیست که خدا با مخلوقش یکی باشد.
اینها مخلوق خدا هستند.خدا از مخلوقش جدا است.
این نتیجه‌ آن است که معارف و شناخت حقایق را از منبع حقیقی علم و معرفت، یعنی اهل بیت عصمت علیهم السلام نگرفته‌اند.
امّا وقتی حقایق و معارف را از اهل بیت علیهم السلام می‌گیریم‌ طوری است که حتّی یک پیرزن روستایی هم میتواند بفهمد.
البته ممکن است اهل فلسفه‌ٔ و عرفان فلاسفه به ما بگوید شما عوامانه صحبت می‌کنید.

🌿خب اگر اینطور باشد قرآن‌ هم عوامانه صحبت کرده است.
قرآن‌ هم وقتی که می‌خواهد ما را تربیت کند. یک جوری تربیت می‌کند داستانهای ساده‌ای اززندگی انبیاء می‌گوید و توحید را درقالب همانها به ما تحویل می‌دهد.
قرآن‌ به ما یاد می‌دهد که طوری زندگی کن که امام زمان در کنارت است و همیشه تو را نگاه می‌کند.
باتو همراه است.
ما می‌گوییم که اصحاب امام زمان می‌خواهیم باشیم.
اصحاب‌الجنة می‌خواهیم باشیم….

📚ما می‌گوییم اصحاب امام زمان می‌خواهیم باشیم اصحابُ الْجنّه می‌خواهیم باشیم “اصحابُ الجّنةِ هُم الْفائزون” اصحاب بهشت همان رستگاران هستند. اصحاب یعنی کسی که همراه هست یعنی همراهان بهشت.
اولین همراه برای ما آقا امام زمان(علیه السلام) است که می‌فرماید:
✨”و مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ” ✨

کسی که مطیع و حرف گوش کن خدا و رسولش باشد با این چهار دسته انبیاء و صدیقین و شهدا و صالحین است که امام زمان (صلوات الله علیه) در دسته‌ی انبیایش قرار دارد که جانشین انبیاء است و آخر آن می‌فرماید:

💫” و حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً ”
و این‌ها خوب رفیق‌هایی هستند.
«رِفْق» یعنی کسی که همرایی می‌کند پابه‌پایت راه می‌آید.

🖌شما یک طفل مثلاً تازه راه افتاده دارید هیچ وقت نمی‌یاید تند تندِ معمولیِ خودتان قدم بردارید، پابه‌پای او راه می‌آیید اگر سرعتتان زیاد و بیست برابر آن طفل است، می‌آیید این را کاهش می‌دهید و سرعتتان را یک بیستم می‌کنید چون او نمی‌تواند پابه‌پای شما قدم بردارد.
آقا امام زمان (علیه السلام) هم همین‌طور هستند چون می‌خواهند با ما رفیق باشند. چون می‌خواهند با ما همراهی کنند، می‌خواهند صفات ما را با صفات خودشان یکی کنند و خدایان ۷۵گانه، که همان ۷۵ صفت رذیله جهل هستند و بر انسان خدائی می‌کنند را تبدیل به صفات حمیده‌ای کنند که خودشان معدن این صفات حمیده و الهی هستند و این معنای توحید است؛ هدف این است که خدای تعالی برای تحقّق “‌قُل‌هوَ الله‌ اَحَد” و این که فقط خدا بر تو حاکمیت دارد بگو «الله‌اکبر، لا‌اِله‌الّاالله، سبحان‌الله، الحمدالله» این‌ها همه پیام توحید دارد.

☘️خدای تعالی مالک آسمان و زمین و مالک همه چیز، از جمله روح و بدن ما است.
قلب ما خانه خدا است و نباید جز خدا بر آن حاکم باشد؛ اما متأسفانه دهها خدای ساخته‌ی ذهن ما، یعنی همان صفات رذیله و ناپسند درون ما، در آن حکومت می‌کنند.
مثلا همین تکبری که ما داریم، همین حسادت و دهها صفت از این صفات رذیله، وقتی رفتار و اخلاق ما را تحت تأثیر قرار می دهند، در آن لحظه که مثلا رفتار من متکبرانه است، دیگر خدا حاکم نیست و تکبر من خدائی می‌کند، ولو برای چند لحظه یا چند دقیقه و یا خدای نکرده در بعضی افراد یک عمر این صفت بجای‌خدا حکم می‌کند مانند فرعون و امثال او که در میان بشر کم نیستند.
لذا خداوند متعال دستور می‌دهد که این خدایان، این بت‌ها را از خانه‌ی من که همان قلب تو است، بیرون کن؛ این بت‌ها را بشکن و دور بریز؛ قلبت را با من همسو کن تا من در آن بیایم و آرامش‌ حقیقی و ابدی بتو بدهم.
🌸 «الا بذکر الله تطمئن القلوب؛
: این را بدانید و این حقیقت را درک کنید که تنها با یاد خدا دلها آرامش می گیرند».

💫لذا این عالمِ دنیا برای شرک زدایی از قلبها است.
نه تنها دنیا، بلکه عالم برزخ و قیامت و آن پنجاه هزار سالی که در قیامت هست، همه‌ی این‌ها برای این است که، از ما شرک زدائی شود و به توحید حقیقی برسیم.

خداوند می‌گوید ما می‌خواهیم باهم زندگی کنیم شما در بهشت همیشه با ائمه هدی(علیهم السلام) باشید، باهم باشیم، این چهارده معصوم این مَثَل‌های من هستند، تمام صفات الهی در آنها تجلی یافته است.
شما همیشه باید با امیرالمومنین (علیه السلام) در بهشت شما زندگی کنید و آن حضرت و سایر ائمه اطهار علیهم السلام از کارهای شما رضایت داشته باشند و لازمه‌ی آن این است که صفات انسانی در شما حاکم و با صفات امامان معصوم یکی شود و این همان توحید حقیقی است.

📚 بنابراین شما در بهشت همیشه باید با امیرالمؤمنین و ائمه اطهار(علیهم السلام) بعنوان سروران اهل بهشت زندگی کنید و این امر زمانی محقق می‌شود که آنها از شما راضی باشند؛ مثلِ این دنیا نباشد که صبح تا شب آدم چندتا کار انجام می‌دهد، بعضی‌ از آنها حضرت را خوشحال می‌کند، بعضی از آنها حضرت را ناراحت می‌کند.

حضرت اینها را در دنیا تحمّل می‌کنند ولی در بهشت دیگر از این خبرها نیست!!
در بهشت دیگر اینطور نیست ما یک خطایی بکنیم بعد بگوییم: آقاجان ببخشید، ما اشتباه کردیم!
تصورش را بکنید؛ که در بهشت از این چیزها نیست! برای اینکه:

✨انسان بهشتی را اول اصلاح کرده‌ و سپس وارد بهشت کرده‌اند؛

✨شرک‌ها و بتهای نفسانی(صفات رذیله ۷۵گانه) را در طی سختی‌های دنیا و عالم برزخ و پنجاه هزارسال قیامت، از او زدوده‌اند.

🖌توحید اینطوری معنا دارد!
یعنی؛ خودت را با امام زمانت یکی کن؛ از نظر رفتاری، از نظر افکار، از نظر اینکه یک چیزی را می‌خواهی معتقد شوی؛ چیزی را معتقد شو که امام زمان (ارواحنافداه) پهلوت باشد بفرمایند: فکر خوبی را قبول کردی!
یا یک چیزی را می‌خواهی نپذیری حضرت بفرمایند: بله درسته! این را من هم نمی‌پذیرم تو هم نپذیر!

✨«مُحَقِّقٌ لِمَا حَقَّقْتُم مُبْطِلٌ لِمَا أَبْطَلْتُمْ»

🍀اینها را در زندگی بیاوریم و روی آن کار کنیم، من که نمی‌خواهم فقط برای شما دوستان اهل‌بیت (علیهم السّلام) منبر بروم، ما می‌خواهیم کارمان همراه با تمرینات عملی باشد؛ یعنی از حرف‌زدنِ با همسر، از حرف‌زدنِ با فرزند، از حرف‌زدنِ با پدر و مادر، از معاشرتِ با همهٔ اینها، از معاشرتِ با مؤمنین، ما می‌خواهیم وقتی امام زمان (صلوات الله علیه) به آن نگاه می‌کنند یک چیزی که اخم‌هایشان در هم برود و سرشان را پایین بیندازند مشاهده نشود، حضرت یک چنین چیزی در میانِ ما نبینند.

💥من افکارم را کنترل کنم!
حالا زبان و چشم و دست و پا و اینها را خیلی گفتیم ولی در مورد افکاری که به ذهن ما خطور می‌کند ما خیلی مسئول هستیم، حالا از رفتار یک شخص خطور می‌کند یا از حرف‌هایش خطور می‌کند…
سریع بخواهیم برداشت‌هایی بکنیم که بعد طبق آن برداشت‌ها ذهنمان مثلِ یک ماشینی در جادهٔ لغزنده سُر بخورد و برود این طرف و آن طرف.

☘️دنیا جادّهٔ لغزنده‌ای است. وقتی فکر من در مورد هر کسی خطا بکند یک فضای سردی نسبت به شخصیّت یک مؤمن در ذهن من شکل بگیرد، به خاطر مثلاً یک تخیّل و گمانی که اساس و واقعیّتش اثبات نشده، یقینی نیست، علمی نیست.
آقا امام زمان (علیه السّلام) می‌فرمایند: من جای تو باشم؛ این چنین در مورد مثلاً این برادر مؤمنت یا این خواهر مؤمنت یا این شخص (حالا هر شخصی) من اینطوری فکر نمی‌کنم، من مثلِ تو فوری قضاوت نمی‌کنم.

🖌اینها دیگر باید در زندگی ما پیاده شود، پیاده نشود؛ خودمان ضرر می‌کنیم، خودمان آسیب می‌بینیم. رفتارمان تغییر پیدا می‌کند وقتی فضای ذهنمان نسبت به یک شخصی، یک مؤمنی سرد و منفی شد رفتارمان عوض می‌شود، درست نمی‌توانیم با او رفتار کنیم، سنگین برخورد می‌کنیم او هم طبعاً، متقابلاً سنگین می‌شود، یک کدورتی به وجود می‌آید.
خب اینها را امام زمان (صلوات الله علیه) نمی‌پذیرند، وقتی حضرت هم نپذیرند رفتار ما دوگانه می‌شود، رفتار ما با رفتار حضرت متفاوت می‌شود.

البته می‌خواستم در ارتباط با تسبیحات این مطالب را بگویم که از نظر حقیقت ارتباط داشت منتهی تطبیق‌دادنش یک مطالب دیگری هست که انشاءالله جلسهٔ بعدی عرض خواهیم کرد.

✨و‌َصَلَّی اللهُ عَلَی سَيِّدَنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ.

٢۴ جمادی‌الثانی ١۴۴٠
٩٧/١٢/١١

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا نعمتی حفظه الله تعالی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *